Ramazan ayında mani söyleme geleneği, Osmanlı'dan günümüze uzanan, sahur vaktinde davulcuların manilerle mahalleliyi uyandırdığı köklü bir sözlü kültür geleneğidir. Davul eşliğinde okunan manilerle Ramazan'ın bereketi, oruç ve bahşiş konuları neşeli, kafiyeli şiirsel bir dille anlatılarak mahalle kültürü yaşatılır. Ramazan hoş görü ayıdır. Bu ayda insanlar daha hoş görülü ve anlayışlı davranırlar. Ramazan sofraları,çok uzun zamandır hayatımızda yer alan büyüklerimizin ve küçüklerimizin aynı sofrada doyasıya sohbet ettikleri ve bir çok güzel anıların konuşulduğu bir yer haline gelmiştir. Akşam ezan okunup Ramazan topunun patlamasının neşesiyle bereketli iftar sofralarına oturup oruç açmanın vermiş olduğu huzuru yaşamak neyse,uykulu uykulu Temcid’e(Sahur)kalkmanın vermiş olduğu mutluluk ayrı bir güzelliktir. Sahur’un ayrı bir güzelliği ise Ramazan Davulcularının söylemiş oldukları manilerdir.Ramazan davulcuları gece yarısından sonra davul çalıp mani söyleyerek insanları sahura kaldırmakla görevli kişilerdir.Bu gelenek çok eskiden beri devam etmektedir. Kültürümüzün bir çok unsurunu içinde taşıyan mani söyleme geleneği yüz yılların deneyimlerinden süzülerek biçimlenmiş,kuralları olan,kuşaktan kuşağa aktarılan bir geleneğimizdir. Maniler Anadolu insanının düşünce yapısını,dertlerini özlemlerini ,sevgilerini ortak kültürünü günümüze taşır.Yaşama dair sözleriyle maniler geçmişte olduğu gibi günümüzde de kültürümüze yol gösterici olmaktadır. Maniler.çocuk oyunlarında,düğün eğlencelerinde,kadınlar arası sohbetlerde, tarlada, bağda, bahçede, özellikle Ramazan ayında yapılan tüm etkinliklerde yer alan eğlenceli düşündürücü ve kültürümüzü yansıtan bir çok özelliğe sahiptir. Bu yazımızda Ramazan manilerinden örnekler vermeye çalışacağım.
Ramazan manileri:(1)
Besmeleyle çıktım yola
Selam verdim sağa sola
Benim ağam,iki gözüm
Temcidiniz hayırola.
Sabah ezanı okunacak
Sesi cana dokunacak
A benim kıymetli beyim
Son top yakın atılacak
Yeni cami direk ister
Söylemeye yürek ister
Benim karnım toktur amma
Arkadaşım börek ister.
Ne bakarsın delikten
Bana da gönder tavuktan
Daha söylerdim emme
Ellerim buydu soğuktan.
***
Davulumun altı pekmez
Çalarım çalarım ötmez
Daha söylerdim emme
Fenerimde gaz yetmez.
Ocağın başında minder
Altını üstüne dönder
A devletlü efendim
Bahşişimi çabuk gönder.
Baklavayı yağlasana
Al poğçaya bağlasana
A devletlü efendim
Bahşişimi yollasana
Beyim Ramazan ayı derler
Balı kaymakla yerler
Her yerde adettir beyim
Bekçiye bahşiş verirler
Tatlı bir telaş tatlı bir koşuşturmaca hey gidi güzel günler hey,hay mübarek ay bereketinle gelir güzelliklerle gidersin.Bizlere güzel gelenekler yaşatır,adetlerimizi,hoş görüyü ,sevmeyi, sevilmeyi, saygıyı ,yeniden öğretir.hoş bir sada bırakırsın. Geçmişini unutanlar geleceklerine yön ve yol veremezler bunu hiç aklımızdan çıkarmayalım . Bu vesileyle Ramazanımız mübarek olsun ,Ramazan bayramımız da hayırlara vesile olsun. Şimdiden bayramınız kutlu olsun. Sağlıkla kalın
(Kaynak:(1)Kastamonu Folkloru 1 /Ata Erdoğdu)
