Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen diyabet, Türkiye’de de önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor. Üstelik hastalık, birçok kişide herhangi bir belirti göstermeden ilerleyebiliyor. Uzmanlar, diyabetin erken teşhis edilmemesi durumunda kalp ve damar hastalıkları, böbrek yetmezliği, görme kaybı ve sinir sistemi hasarı gibi ciddi sağlık problemlerine neden olabileceğine dikkat çekiyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Yunus Coşkun ise Türkiye’de yaklaşık 4,4 milyon yetişkinin diyabet hastası olmasına rağmen henüz bu durumdan haberdar olmadığını belirterek vatandaşları düzenli sağlık kontrolleri konusunda uyardı.
Diyabet Belirti Vermeden İlerleyebiliyor
Medline Adana Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı ve Türkiye Diyabet Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi Dr. Yunus Coşkun, diyabetle mücadelede erken tanının büyük önem taşıdığını ifade etti. Pankreasın yeterli miktarda insülin üretememesi veya vücudun mevcut insülini gerektiği gibi kullanamaması sonucunda ortaya çıkan diyabetin, yalnızca kan şekeri yüksekliği olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Özellikle Tip 2 diyabetin uzun yıllar boyunca belirgin şikâyet oluşturmadan ilerleyebildiğini belirten Coşkun, kişinin kendisini sağlıklı hissetmesinin diyabet riskini ortadan kaldırmadığını söyledi.
Uzman isim, ailesinde diyabet öyküsü bulunan, fazla kilosu olan, bel çevresinde yağlanma görülen, yüksek tansiyon veya kolesterol problemi yaşayan kişilerin mutlaka diyabet açısından değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.
35 Yaşından İtibaren Diyabet Taraması Öneriliyor
Diyabetin erken dönemde tespit edilmesi için düzenli taramaların önemine değinen Dr. Coşkun, uluslararası sağlık kılavuzlarının risk faktörü bulunmayan yetişkinlere de 35 yaşından itibaren diyabet taraması yapılmasını önerdiğini aktardı.
Fazla kilo veya obeziteye ek olarak farklı risk faktörleri taşıyan kişilerde ise kontrollerin daha erken yaşlarda başlaması gerektiğini belirtti.
Coşkun, diyabetin gelişim sürecinde prediyabet olarak bilinen gizli şeker döneminin önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti. Bu dönemde kan şekeri normal seviyelerin üzerine çıksa da henüz diyabet tanısı koyulacak sınıra ulaşılmıyor. Ancak gerekli önlemler zamanında alınırsa Tip 2 diyabet gelişme ihtimali önemli ölçüde azaltılabiliyor.
Diyabet Riskini Azaltmak İçin Kilo Kontrolü Önemli
Diyabetten korunmada günlük yaşam alışkanlıklarının değiştirilmesinin etkili sonuçlar verdiğini belirten Dr. Coşkun, özellikle fazla kilolu ve prediyabet tanısı bulunan kişilerin beslenme ve fiziksel aktivite konularına dikkat etmesi gerektiğini söyledi.
Bilimsel çalışmaların desteklediği önlemler arasında şu uygulamalar öne çıkıyor:
-
Vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 5-7 oranında azaltılması.
-
Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapılması.
-
Sağlıklı ve dengeli beslenme alışkanlıklarının kazanılması.
-
Kilo ve bel çevresinin düzenli takip edilmesi.
-
Tansiyon ve kolesterol değerlerinin kontrol altında tutulması.
Uzmanlara göre bu adımlar, özellikle diyabet riski taşıyan kişilerde hastalığın ortaya çıkmasını önlemeye veya geciktirmeye yardımcı olabiliyor.
Diyabet Tedavisinde Kişiye Özel Yaklaşım Öne Çıkıyor
Dr. Yunus Coşkun, diyabet tedavisinin günümüzde yalnızca kan şekeri seviyesini düşürmeye yönelik olmadığını da vurguladı. Modern tedavi anlayışında hastanın genel sağlık durumunun bir bütün olarak ele alınması gerektiğini belirten Coşkun; kalp ve damar sağlığı, böbrek fonksiyonları, vücut ağırlığı, tansiyon ve kolesterol değerlerinin birlikte değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti.
Tedavinin hastanın mevcut sağlık sorunlarına ve kişisel risk durumuna göre planlanması gerektiğini ifade eden Coşkun, düzenli doktor kontrolünün diyabetin neden olabileceği komplikasyonların önlenmesinde önemli bir yere sahip olduğunu kaydetti.
Türkiye'de 9,6 Milyon Yetişkin Diyabetle Yaşıyor
Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun (IDF) 2025 yılında yayımladığı Diyabet Atlası'ndaki verilere göre, 2024 yılı itibarıyla Türkiye'de 20-79 yaş aralığında yaklaşık 9,6 milyon yetişkin diyabet hastası olarak yaşamını sürdürüyor.
Bu kişilerin yaklaşık yüzde 45,5'ine karşılık gelen 4,4 milyon kişinin ise henüz diyabet tanısı almadığı tahmin ediliyor. Bu tablo, hastalığın erken teşhis edilmesi ve toplumda farkındalığın artırılması gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Uzmanlar, diyabet belirtilerinin ortaya çıkmasını beklemeden düzenli sağlık kontrollerinin yaptırılmasını öneriyor. Özellikle risk grubunda bulunan kişilerin kan şekeri ölçümlerini ihmal etmemesi, hastalığın erken dönemde belirlenmesi ve olası sağlık sorunlarının önüne geçilmesi açısından büyük önem taşıyor.
