Acıbadem Eskişehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Kuşku, prematüre bebeklerin yenidoğan yoğun bakımından taburcu olduktan sonra da düzenli sağlık kontrolünden geçirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Uzmanlar, erken doğan bebeklerde yalnızca boy ve kilo ölçümlerinin değil, zihinsel, bilişsel, dil ve motor gelişimin de uzun yıllar boyunca takip edilmesinin önemini vurguluyor.
15 Kasım Dünya Prematüre Günü kapsamında açıklamalarda bulunan Acıbadem Eskişehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Kuşku, erken doğan bebeklerin sağlık süreçlerinin yoğun bakım tedavisiyle sınırlı değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Prematüre bebeklerin sağlıklı büyüyebilmeleri ve gelişim potansiyellerine ulaşabilmeleri için taburculuk sonrasında da kapsamlı bir takip programına ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
Türkiye'de 2024 Yılında 121 Binden Fazla Bebek Prematüre Doğdu
Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan tanımlamaya göre, gebeliğin 37'nci haftası tamamlanmadan dünyaya gelen bebekler prematüre olarak kabul ediliyor. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 13,4 milyon bebeğin erken doğumla hayata başladığını belirten Dr. Kuşku, bu rakamın dünyadaki her 10 bebekten birine karşılık geldiğini söyledi.
Türkiye'de de prematüre doğumların önemli bir sağlık gündemi oluşturduğunu kaydeden Kuşku, Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2024 yılında 121 bin 66 bebeğin 37 haftalık gebelik süresi tamamlanmadan dünyaya geldiğini aktardı. Bu sayının ülkedeki toplam canlı doğumların yaklaşık yüzde 12,92'sini oluşturduğunu belirtti.
Erken doğumun yalnızca doğumdan sonraki ilk günlerde karşılaşılan bir sağlık sorunu olmadığını vurgulayan Kuşku, prematüre doğum ve buna bağlı komplikasyonların beş yaş altı çocuk ölümlerinin önemli nedenleri arasında yer aldığını ifade etti. Bu nedenle prematüre doğumun uzun vadeli sonuçlarıyla birlikte ele alınması gereken önemli bir halk sağlığı konusu olduğunun altını çizdi.
Yenidoğan Yoğun Bakımından Taburcu Olmak Takibin Bittiği Anlamına Gelmiyor
Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde son yıllarda yaşanan tıbbi gelişmelerin, erken doğan bebeklerin hayatta kalma oranlarını artırdığını belirten Dr. Mehmet Kuşku, bu başarının taburculuk sonrasında da devam ettirilmesi gerektiğini söyledi.
Prematüre bir bebeğin yoğun bakım sürecini tamamlayarak evine gönderilmesinin önemli bir aşama olduğunu dile getiren Kuşku, ancak bu durumun tıbbi kontrollerin sona erdiği şeklinde yorumlanmaması gerektiğini belirtti.
Özellikle erken doğan bebeklerde bazı sağlık ve gelişim sorunlarının ilk aylarda belirgin olmayabileceğine dikkat çeken Kuşku, kimi problemlerin okul öncesi dönemde, hatta çocuk okula başladığında fark edilebildiğini ifade etti. Bu nedenle ailelerin düzenli doktor kontrollerini aksatmaması ve gelişimsel değerlendirmeleri sürdürmesi gerekiyor.
Prematüre Bebeklerde Bilişsel ve Motor Gelişim Yakından İzlenmeli
Erken doğumun henüz gelişimini tamamlamamış merkezi sinir sistemi üzerinde çeşitli etkiler oluşturabileceğini belirten Dr. Kuşku, özellikle çok erken doğan veya yenidoğan döneminde ciddi sağlık sorunları yaşayan bebeklerin daha yakından takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
Bu bebeklerde serebral palsi, bilişsel gelişim gerilikleri, konuşma ve dil becerilerinde güçlükler ile öğrenme sorunları açısından riskin artabildiğini aktaran Kuşku, gelişimsel problemlerin her zaman bebeklik döneminde ortaya çıkmadığını hatırlattı.
Dolayısıyla prematüre bebeklerin sağlık değerlendirmelerinde yalnızca fiziksel büyüme ölçümlerine odaklanılmaması gerekiyor. Hareket kabiliyeti, kas gelişimi, iletişim becerileri, konuşma, öğrenme ve bilişsel işlevler de düzenli aralıklarla değerlendirilmelidir.
Erken Müdahale Çocuğun Gelişim Potansiyelini Destekliyor
Prematüre bebeklerin gelişimlerinin standart değerlendirme yöntemleriyle takip edilmesinin önemine değinen Dr. Kuşku, ihtiyaç duyulması halinde farklı uzmanlık alanlarından destek alınması gerektiğini belirtti.
Gelişimsel değerlendirmeler sonucunda gerekli görülen bebeklerde fizyoterapi, dil ve konuşma terapisi, ergoterapi ve özel eğitim uygulamalarının zamanında başlatılması büyük önem taşıyor. Erken dönemde belirlenen gelişimsel ihtiyaçlara uygun müdahalelerin yapılması, çocukların ilerleyen yaşlardaki becerilerinin desteklenmesine katkı sağlayabiliyor.
Bu süreçte çocuk hekimleri, yenidoğan uzmanları, aile hekimleri, rehabilitasyon ekipleri ve ebeveynler arasında düzenli iletişim kurulması da gerekiyor.
2026 Dünya Prematüre Günü'nün Teması Uzun Dönemli Bakıma Dikkat Çekiyor
Dünya Prematüre Günü'nün 2026 yılı teması olan "Küçük bebekler, büyük potansiyeller. Geleceklerini korumak için izlem bakımına yatırım yapın" ifadesi, erken doğan bebeklerin yalnızca yenidoğan döneminde değil, sonraki yaşamlarında da sağlık hizmetlerine erişmesinin önemini ortaya koyuyor.
Dr. Mehmet Kuşku, prematüre bebeklerin sağlıklı bir geleceğe sahip olabilmesi için uzun süreli ve kesintisiz takip hizmetlerinin geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Ailelerin de bu süreçte bilinçli hareket etmesinin ve uzmanların önerdiği kontrolleri düzenli şekilde sürdürmesinin önemli olduğunu ifade etti.
Kuşku, prematüre bir bebeğin hayata tutunmasının büyük bir başarı olduğunu, ancak asıl hedefin bu bebeklerin sağlıklı büyümesini, gelişmesini ve kendi potansiyellerine ulaşmasını sağlamak olduğunu vurguladı.
