Sağlık Bakanlığı, hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde uygulanacak müdahale süreçlerini güncelledi. Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri ile Acil Tıp Teknisyenlerinin çalışma usul ve esaslarına ilişkin düzenlemede yer alan “Hastane Öncesi Acil Tıbbi Yardım ve Bakım Akış Şemaları” yenilendi.
Düzenlemeye ilişkin tebliğ Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni akış şemalarıyla acil sağlık ekiplerinin farklı durumlarda uygulayacağı müdahale basamakları daha kapsamlı şekilde belirlendi.
Acil müdahale algoritmaları 3 ana başlıkta toplandı
Yenilenen Hastane Öncesi Acil Tıbbi Yardım ve Bakım Akış Şemaları; “Yetişkin Algoritmaları”, “Doğum ve Yenidoğan Algoritmaları” ile “Çocuk Algoritmaları” olmak üzere üç ana bölümden oluşturuldu.
Bu üç ana bölüm altında toplam 78 alt kategoriye yer verildi. Özellikli acil durumlarda uygulanacak müdahale yöntemleri de ayrı başlıklar altında düzenlendi.
Olay yeri yönetiminde yeni uygulama
Düzenlemeyle daha önce “Saha Yönetimi” olarak yer alan başlık “Olay Yeri Yönetimi” şeklinde değiştirildi. Olay yerinde izlenecek adımlar ve müdahale sürecinin içeriği de yeniden düzenlendi.
Buna göre acil sağlık ekipleri, olay yerine ilişkin bilgileri Sağlık Komuta Kontrol Merkezi’nden alarak koordineli şekilde hareket edecek. Hasta veya yaralı sayısı ile olayın niteliğine göre ek ekip ve ekipman ihtiyacı değerlendirilecek.
Ajite hastaya yaklaşım detaylandırıldı
Yeni rehberde aşırı huzursuzluk, kaygı, sinirlilik ve artmış hareketlilik gösteren, bazı durumlarda çevresine karşı saldırgan davranışlar sergileyebilen hastalara yönelik müdahale de ayrı bir başlık altında ele alındı.
“Ajite hastaya yaklaşım” bölümünde bu hastalarla kurulacak iletişim ve uygulanacak tıbbi yardım konusunda sağlık ekiplerine yol gösterici bilgiler sunuldu.
Diyabet kaynaklı acil durumlar ile alerjik reaksiyonlarda uygulanacak müdahaleler de yeni akış şemalarında ayrıntılı şekilde yer aldı.
İnme şüphesinde BEFAST kullanılacak
Düzenlemeyle inme belirtilerinin hızlı şekilde fark edilmesini sağlayan “BEFAST” tarama yöntemi de hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde kullanılacak.
Bunun yanı sıra yılan ve akrep ısırıkları, kene tutunması ve arı sokması gibi durumlarda uygulanacak müdahaleler “Isırma ve Sokmalar” başlığı altında toplandı.
Crush sendromu ve zehirlenmelere özel başlık
Yeni düzenlemede zehirlenmeler genel bir başlık altında ele alınırken, karbonmonoksit zehirlenmesi de ayrıca tanımlandı.
Deprem, trafik kazası ve iş kazaları gibi olayların ardından ortaya çıkabilen Crush Sendromu da rehbere eklendi. Uzun süre göçük altında kalma, sıkışma veya basıya bağlı yaralanmalarda sağlık ekiplerinin Crush Sendromu ihtimalini değerlendirmesi gerektiği belirtildi.
Toplu kazalarda triyaj kuralları yenilendi
Çok sayıda yaralının bulunduğu afet ve toplu kazalarda kullanılacak “Start Triyaj” uygulaması da düzenlemede ayrı bir başlık olarak yer aldı.
Buna göre acil sağlık ekiplerinin triyaja en yakın hastadan başlaması ve her hasta için triyaj değerlendirmesini bir dakikadan kısa sürede tamamlaması öngörüldü.
Çocuklara yönelik “Çocuk Algoritmaları” bölümünde ise 8 yaş altındaki yaralıların hızlı şekilde sınıflandırılmasını sağlayan “Jump Start Triyaj” sistemine yer verildi.
Doğum ve yenidoğan acillerine yeni düzenleme
“Doğum ve Yenidoğan Algoritmaları” bölümünde doğum sonrasında ortaya çıkabilen tehlikeli ve aşırı kanamalarda uygulanacak değerlendirme ve müdahale basamakları da belirlendi.
Ayrıca gebelikte ortaya çıkabilecek akut hipertansiyon durumlarında hastane öncesinde uygulanacak müdahale süreçleri de rehbere dahil edildi.
Yeni düzenlemeyle Sağlık Komuta Kontrol Merkezi ve Çağrı Merkezlerinde görev yapan hekimlerin de ihtiyaç halinde belirlenen algoritmalar doğrultusunda ambulans ekiplerine destek sağlaması öngörüldü.
