Yaz aylarında sıcak havanın etkisiyle daha sık görülen ayak ve ayak bileği şişlikleri her zaman geçici olmayabilir. Uzun süre devam eden, iki bacakta birden ortaya çıkan ve parmakla bastırıldığında çukur bırakan ödemlerin kalp yetersizliği başta olmak üzere çeşitli sistemik hastalıklarla bağlantılı olabileceği belirtildi.
Her şişlik sıcak havadan kaynaklanmıyor
Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Servet Altay, yaz aylarında ortaya çıkan ayak ve ayak bileği şişliklerinin yalnızca sıcak havaya bağlanarak ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
Altay, özellikle uzun süre geçmeyen, iki bacakta birden görülen ve parmakla bastırıldığında çukur bırakan ödemlerin kalp yetersizliğinin belirtilerinden biri olabileceğine dikkat çekti.
Kalp yetersizliğinin sistemik bir hastalık olduğunu belirten Altay, buna bağlı ödemlerin çoğunlukla iki bacakta görüldüğünü ifade etti. Kalp kaynaklı ödemlerin gün içerisinde artabildiği, gece yatarken ise azalabildiği belirtildi.
Nefes darlığı olmadan da ortaya çıkabilir
Kalp yetersizliğinin her zaman nefes darlığı ile kendini göstermediğini vurgulayan Altay, hastalığın sağ ve sol kalp yetersizliği şeklinde farklı bulgularla ortaya çıkabileceğini anlattı.
Sol kalp yetersizliğinde nefes darlığının daha ön planda olduğunu belirten Altay, sağ kalp yetersizliğinde ise karın şişliği ve bacaklarda ödem gibi belirtilerin görülebileceğini söyledi.
Bu nedenle nefes darlığı bulunmayan kişilerde de kalp yetersizliğinin söz konusu olabileceği ifade edildi.
Şişliğin nedeni sadece kalp olmayabilir
Ayak ve bacaklarda oluşan ödemlerin yalnızca kalp hastalıklarından kaynaklanmadığını belirten Altay, farklı sağlık sorunlarının da benzer belirtilere yol açabileceğini söyledi.
Böbrek ve karaciğer hastalıkları, tiroid bozuklukları, toplardamar ve lenf dolaşımı problemleri, protein kaybına neden olan hastalıklar, aşırı tuz tüketimi ve bazı tansiyon ilaçlarının bacaklarda şişliğe neden olabileceği aktarıldı.
Şişliğin tek veya iki bacakta görülmesinin de neden konusunda önemli ipuçları verebildiği belirtildi. Tek taraflı ödemlerde toplardamar, lenf dolaşımı veya atardamar hastalıkları değerlendirilirken, iki taraflı ödemlerde kalp, böbrek, karaciğer ve hormonal hastalıklar gibi sistemik sorunlar göz önünde bulunduruluyor.
Hangi durumlarda doktora başvurulmalı?
Uzun süre geçmeyen veya tekrarlayan ayak ve bacak şişliklerinin hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Altay, muayenenin ardından hastanın durumuna göre farklı tetkiklerin uygulanabileceğini söyledi.
Bu kapsamda ekokardiyografi, kan tetkikleri, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri, hormonal incelemeler ve gerekli görülmesi halinde damar ultrasonografisinden yararlanılabileceği ifade edildi.
Şişlikle birlikte bu belirtiler varsa dikkat
Bacaklarda şişliğe nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı veya bayılma gibi belirtilerin eşlik etmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği vurgulandı.
Özellikle tek taraflı bacak şişliğine ağrı ve kızarıklığın eşlik etmesi durumunda damar içerisinde pıhtı oluşumu ihtimalinin değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Uzun süre devam eden veya tekrarlayan ayak bileği şişliklerinin ihmal edilmemesi gerektiğini ifade eden Altay, kısa süreli ödemlerin her zaman ciddi bir probleme işaret etmeyebileceğini ancak tekrarlayan ve uzun süren şikayetlerde gerekli tıbbi değerlendirmelerin yapılmasının önem taşıdığını söyledi.
