Yaz aylarının etkisini artırmasıyla birlikte Türkiye’de kene kaynaklı hastalıklar yeniden gündeme geldi. Özellikle riskli iller arasında yer alan Kastamonu başta olmak üzere birçok bölgede Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) vakalarına karşı uzmanlardan peş peşe uyarılar geliyor. Sağlık uzmanları, kene ısırmalarının ciddi ve hatta ölümcül sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekerek vatandaşları dikkatli olmaya çağırıyor.
KKKA Virüsü Kene Yoluyla Bulaşıyor
Gaziantep Özel ANKA Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Nagihan Demir, KKKA’nın özellikle Hyalomma türü keneler aracılığıyla insanlara bulaştığını belirtiyor. Hastalığın viral kaynaklı olduğunu vurgulayan Demir, kene ısırmasının yanı sıra farklı temas yollarının da risk oluşturduğunu ifade ediyor.
Uzmanlara göre, keneler kan emerken tükürük salgılarıyla virüsü insan vücuduna geçirebiliyor. Ayrıca kenenin ezilmesi durumunda ortaya çıkan vücut sıvılarının, ciltte açık yara veya çizik bulunması halinde bulaş riskini artırdığı belirtiliyor. Bu nedenle kene ile temasın son derece dikkatli yönetilmesi gerekiyor.
Riskli Alanlar ve Korunma Yöntemleri
Kenelerin en çok ahırlar, yüksek otlaklar, çalılık alanlar, piknik bölgeleri ve su kenarlarında bulunduğu ifade ediliyor. Uzmanlar, özellikle yaz aylarında bu tür alanlarda daha dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.
Korunma için alınabilecek önlemler arasında pantolon paçalarının çorap içine sokulması, kapalı ve yüksek bot ya da çizme tercih edilmesi ve böcek kovucu spreylerin kullanılması yer alıyor. Bu basit önlemlerin kene temas riskini ciddi oranda azalttığı belirtiliyor.
Vücutta kene fark edilmesi durumunda ise kesinlikle çıplak elle müdahale edilmemesi gerektiği vurgulanıyor. Uzmanlar, eldiven ve pens yardımıyla kenenin ağız kısmından tutularak yavaşça çıkarılması gerektiğini, ardından bölgenin bol sabunlu suyla temizlenip dezenfekte edilmesini öneriyor.
Belirtiler Günler Sonra Ortaya Çıkabiliyor
KKKA virüsünün vücuda girdikten sonra genellikle 3 ila 5 gün içinde, bazı vakalarda ise 9 ila 13 gün içinde belirti verdiği ifade ediliyor. Hastalığın erken döneminde ateş, halsizlik, baş ağrısı, iştahsızlık, bulantı, kusma ve ishal gibi şikayetler görülüyor.
Hastalığın ilerlemesi durumunda ise çok daha ciddi tablolar ortaya çıkabiliyor. Yüz ve göğüs bölgesinde kanamalar, gözlerde kızarıklık, el ve ayaklarda morarma gibi belirtiler görülebilirken; ileri vakalarda iç kanamalar, kanlı kusma, kanlı ishal ve organ yetmezlikleri gelişebiliyor. Uzmanlar, ağır vakalarda ölüm riskinin yüzde 30’a kadar çıkabildiğini belirtiyor.
Erken Müdahale Hayat Kurtarıyor
KKKA’ya karşı henüz kesinleşmiş bir aşı bulunmazken, dünya genelinde araştırmaların sürdüğü biliniyor. Tedavide ise en önemli yaklaşımın destekleyici bakım olduğu ifade ediliyor. Gerekli durumlarda kan ve kan ürünleri desteği uygulanabiliyor.
Uzmanlar, kene teması sonrası herhangi bir belirti görülmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguluyor. Erken tanı ve hızlı müdahalenin hastalığın seyrinde kritik rol oynadığı belirtilerek, “erken müdahale hayat kurtarır” uyarısı yapılıyor.
