Sağlık Bakanlığı, diyaliz hastalarını yakından ilgilendiren yeni yönetmeliği yürürlüğe koydu. Düzenlemeye göre, diyaliz tedavisine yeni başlayan hastaların en geç 3 ay içerisinde böbrek nakli açısından değerlendirilmek üzere kamuya ait organ nakli merkezlerine yönlendirilmesi gerekecek. Daha önce diyaliz tanısı almış hastalar için ise bir yıllık geçiş süresi uygulanacak.
Sağlık alanında önemli değişiklikler içeren Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik, 13 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle birlikte diyaliz hastalarının böbrek nakline erişim sürecinden evde tedavi seçeneklerine, merkezlerin cihaz kapasitelerinden hasta takip sistemlerine kadar birçok konuda yeni kurallar getirildi.
Özellikle böbrek nakli için değerlendirme sürecine ilişkin belirlenen üç aylık süre, diyaliz tedavisi gören hastalar açısından dikkat çeken değişikliklerden biri oldu.
Diyaliz Tedavisine Başlayan Hastalar İçin 3 Ay Kuralı
Yeni yönetmeliğin en önemli maddelerinden biri, diyaliz tedavisine yeni başlayan hastaların böbrek nakli konusunda değerlendirilmesini zorunlu hâle getirmesi oldu.
Buna göre, programlı diyaliz tedavisine ilk kez başlayan hastaların, tedavi başlangıcından itibaren en geç üç ay içerisinde nakil değerlendirmesi yapılabilmesi amacıyla en yakın kamuya ait organ nakli merkezine yönlendirilmesi gerekiyor.
Bu süreçte hastalara böbrek naklinin hangi koşullarda gerçekleştirilebileceği, canlı vericiden veya kadavra vericiden nakil seçenekleri, naklin sağlayabileceği avantajlar ve olası riskleri hakkında hem sözlü hem de yazılı bilgi verilecek.
Nakil açısından uygun olduğu belirlenen hastaların ulusal organ nakli bekleme listesine kaydedilmesi işlemini ise ilgili organ nakli merkezleri gerçekleştirecek.
Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir ayrıntı bulunuyor. Yönetmelikte belirtilen üç aylık süre, hastaya bu süre içerisinde böbrek nakli yapılacağı anlamına gelmiyor. Süre, yalnızca hastanın nakil açısından değerlendirilmek üzere ilgili merkeze yönlendirilmesini kapsıyor.
Daha Önce Diyaliz Tanısı Alan Hastalar İçin 1 Yıl Süre
Yeni düzenleme, yalnızca bundan sonra diyaliz tedavisine başlayacak kişileri kapsamıyor. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce diyaliz tanısı almış ve tedavisi devam eden hastalar için de böbrek nakli değerlendirmesi sürecinin tamamlanması gerekiyor.
Ancak mevcut hastalar açısından yeni kurallara uyum sağlanabilmesi için bir yıllık geçiş dönemi belirlendi.
Bu kapsamda diyaliz merkezlerinin, daha önce tanı almış hastaların nakil değerlendirmesi için gerekli yönlendirmeleri 13 Kasım 2027 tarihine kadar tamamlaması öngörülüyor.
Önceki yönetmelikte de hastaların organ nakli merkezlerine yönlendirilmesine ilişkin yükümlülük bulunuyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte bu sorumluluk daha açık bir takvime bağlanarak uygulamada süre belirsizliğinin önüne geçilmesi amaçlandı.
Evde Hemodiyaliz Uygulamasında Yeni Şartlar
Yönetmelikle birlikte evde hemodiyaliz hizmetinin sunulmasına ilişkin koşullar da yeniden düzenlendi.
Buna göre, il sağlık müdürlüğünden gerekli izinleri alan diyaliz merkezleri, hastanın talepte bulunması ve yazılı onay vermesi şartıyla kendi evinde hemodiyaliz tedavisi almasını sağlayabilecek.
Evde tedavi uygulamasında her hasta için ayrı bir diyaliz cihazı tahsis edilmesi zorunlu olacak. Hastanın sağlık durumunun izlenmesi ve gerekli tıbbi kontrollerin yapılması ise hizmeti sunan diyaliz merkezinin sorumluluğunda bulunacak.
Ayrıca gerekli izinlere sahip merkezlerde, hastanın istemesi ve yazılı onay vermesi durumunda en az yedi saat süren uzun süreli hemodiyaliz tedavisi de uygulanabilecek.
Diyaliz Merkezlerinde Cihaz Kapasitesi 80'e Çıkarıldı
Yeni yönetmelikte diyaliz merkezlerinin teknik kapasitesine yönelik de önemli bir değişiklik yapıldı.
Daha önce bir merkezde bulunabilecek diyaliz cihazı sayısı en fazla 60 ile sınırlandırılmışken, yeni düzenlemeyle bu üst sınır 80 cihaza yükseltildi.
Ancak merkezlerin doğrudan 80 cihaz kapasitesine ulaşması mümkün olmayacak. Kapasite artışları, Sağlık Bakanlığının bölgesel planlaması ve merkezlerin doluluk oranlarına ilişkin kriterleri doğrultusunda değerlendirilecek.
Belirlenen şartları karşılayan merkezlere tek seferde en fazla beş yeni cihaz ekleme imkânı tanınacak.
Yeni açılacak diyaliz merkezlerinde ise başlangıç kapasitesi en az 15, en fazla 25 cihaz olarak belirlendi. Yeni merkezlerin açılması ve mevcut merkezlerin kapasite artırımı konusunda bölgesel hasta ihtiyacı ve mevcut hizmet kapasitesi dikkate alınacak.
Diyaliz Hastalarının Aylık Doktor Kontrolü Zorunlu Olacak
Düzenlemede hasta güvenliği ve tedavi süreçlerinin düzenli izlenmesine yönelik hükümler de yer aldı.
Buna göre diyaliz tedavisi gören hastaların ayda en az bir kez ilgili uzman hekim tarafından değerlendirilmesi zorunlu olacak. Hastaların sağlık durumlarına ilişkin bilgiler ve uygulanan tedaviler düzenli olarak kayıt altına alınacak.
Diyaliz merkezlerinde her hasta için ayrı takip dosyası oluşturulacak. Hastaların tedavi süreçlerine ilişkin gerekli tıbbi veriler ise Sağlık Bakanlığının dijital kayıt sistemine aktarılacak.
Bu uygulamayla hastaların sağlık durumlarının daha yakından izlenmesi, tedavi bilgilerinin düzenli tutulması ve sağlık hizmetlerinde kayıt bütünlüğünün sağlanması hedefleniyor.
Eski Diyaliz Yönetmeliği Yürürlükten Kaldırıldı
13 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan yeni yönetmelikle birlikte 1 Mart 2019 tarihli Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik de yürürlükten kaldırıldı.
Daha önce ruhsat alarak faaliyet gösteren diyaliz merkezlerinin ise mevcut durumlarıyla hizmet vermeyi sürdürmelerine izin verildi.
Yeni düzenleme, diyaliz hizmetlerinin sunumunda hem hastaların nakil seçenekleri konusunda değerlendirilmesini hem de merkezlerin hizmet standartlarının yeniden belirlenmesini kapsıyor.
Diyaliz hastaları açısından en önemli nokta ise yeni başlayanlar için üç aylık, mevcut hastalar için bir yıllık sürenin bulunması. Bu nedenle hastaların ve yakınlarının yeni yönetmelikle getirilen yönlendirme sürecinden haberdar olması önem taşıyor.
