ATM’den para çekmek için kartı yerleştirip şifreyi tuş takımına yazmak, uzun yıllardır alışılmış bir işlem. Bankacılık sektöründe geliştirilen yeni yöntemlerde ise bu adımların bir bölümü müşterinin cep telefonuna taşınıyor. Mobil uygulama üzerinden başlatılan işlemlerle para çekilecek hesap ve tutar telefondan seçilebiliyor. Böylece ATM, işlemin sonunda nakit paranın alındığı noktaya dönüşüyor.
Türkiye’de bankaların sunduğu QR kodla para çekme hizmeti, bu değişimin kullanılan örneklerinden biri. Ancak QR kodla işlem yapılabilen her ATM’nin fiziksel tuş takımı kaldırılmış değil. Tuş takımı bulunmayan cihazlar ile mevcut ATM’lerde sunulan kartsız işlem seçenekleri, ayrı uygulamalar olarak değerlendirilmeli.
Para çekme işlemi telefonda nasıl başlıyor?
Mobil uygulamayla para çekme yönteminde müşteri önce bankasının uygulamasına giriş yapıyor. Para çekilecek hesabı ve tutarı seçtikten sonra uygulamanın yönlendirdiği doğrulama adımlarını tamamlıyor. Telefon ile ATM arasındaki bağlantı, kullanılan sisteme göre QR kod, tek kullanımlık kod veya temassız iletişim aracılığıyla kurulabiliyor.
Türkiye’de kullanılan QR kodlu yöntemde müşteri, mobil uygulamasından işlemi başlattıktan sonra ATM ekranındaki kodu telefonuyla okutuyor. Doğrulama tamamlanınca ATM parayı teslim ediyor. İşlemin nasıl ilerlediği ve hangi ATM’lerde kullanılabildiği bankanın sunduğu hizmete göre değişebiliyor.
Bu yöntem, yanında banka kartı bulunmayan müşteriler için de seçenek oluşturuyor. Para çekilecek tutarın telefondan belirlenmesi, ATM önünde yapılması gereken adımları azaltabiliyor. Bununla birlikte kullanıcının bankasının mobil uygulamasına erişebilmesi ve telefonuyla gerekli doğrulamayı yapabilmesi gerekiyor.
Tuşsuz ATM’lerde ne değişiyor?
Yeni nesil ATM tasarımlarında fiziksel şifre panelinin ve ekran çevresindeki işlem tuşlarının kullanımını azaltmak hedefleniyor. Müşteri işlemi kendi cihazından yönettiğinde, ATM üzerindeki yüzeylere daha az dokunuyor. Bu durum hem işlem akışını sadeleştirme hem de fiziksel teması sınırlama amacı taşıyor.
Klasik ATM’lerde müşterinin kartını yerleştirmesi, şifresini girmesi, hesabını seçmesi ve çekilecek tutarı belirlemesi gerekiyor. Mobil uygulama merkezli yöntemde bu seçimlerin çoğu telefonda yapılıyor. ATM ise telefon üzerinden onaylanan talebi doğrulayıp nakit teslim ediyor.
Yine de bu değişim, bütün ATM’lerin kısa sürede tuşsuz hâle geleceği anlamına gelmiyor. Bankalar farklı özelliklere sahip cihazları ve işlem seçeneklerini bir arada sunabiliyor. Kartla işlem yapan müşteriler için geleneksel yöntemler de kullanılan ATM’ye bağlı olarak devam ediyor.
Kart ve şifre kopyalama riskine karşı yeni yaklaşım
Mobil doğrulamalı işlemlerin geliştirilmesindeki nedenlerden biri güvenlik. Geleneksel ATM’lerde kart girişine yerleştirilen düzenekler veya tuş takımını izleyen gizli kameralar, kart ve şifre bilgilerinin ele geçirilmesi amacıyla kullanılabiliyor. Kartın cihaza takılmadığı ve şifrenin ATM tuşlarına girilmediği işlemlerde bu yöntemlere maruz kalma ihtimalinin azaltılması hedefleniyor.
Bu, mobil uygulamayla yapılan her işlemin risksiz olduğu anlamına gelmiyor. Müşterinin uygulamaya güvenli biçimde erişmesi, işlem yaptığı ATM’yi doğru seçmesi ve telefonundaki onayları dikkatle kontrol etmesi önemini koruyor. Güvenlik yaklaşımı değişirken doğrulamanın ağırlığı ATM üzerindeki donanımdan kullanıcının telefonuna kayıyor.
Ülkelerde farklı teknolojiler kullanılıyor
Kartsız para çekme işlemleri her ülkede aynı yöntemle yapılmıyor. ABD’de bazı bankaların NFC ile temassız işlem seçenekleri bulunurken Hindistan’da UPI altyapısıyla bağlantılı QR kod uygulamaları öne çıkıyor. Avrupa’daki bazı ATM ağlarında da dokunmatik ekran ve mobil doğrulama gibi çözümler kullanılıyor.
Türkiye’de müşterilerin daha yakından tanıdığı seçenek ise bankaların mobil uygulamalarındaki QR kodlu para çekme hizmeti. Fiziksel karta ihtiyaç duymadan işlem yapmayı sağlayan bu hizmetin kullanım alanı genişledikçe, telefonun para çekme sürecindeki rolü de artıyor.
Bankacılıkta yaşanan değişimin merkezinde müşterinin işlemi nerede başlattığı bulunuyor. Yeni yöntemlerde hesap ve tutar seçimi telefonda yapılırken ATM nakit teslimini gerçekleştiriyor. Önümüzdeki dönemde müşterilerin karşısına hem klasik kartlı işlemleri destekleyen cihazlar hem de mobil kullanıma daha fazla ağırlık veren ATM’ler çıkabilir.
