Sosyal medyada çocukların kullanımına yönelik yeni kurallar 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girerken, yaş doğrulamasını gerekçe gösteren sahte mesajlar da kullanıcıların karşısına çıkıyor. Düzenleme, 15 yaşını doldurmamış çocukların hesap açmasını engelleyecek. Ancak mevcut hesaplar için tanınan süre 31 Mart 2027’ye kadar devam edecek. Bu nedenle hesabın hemen kapatılacağı iddiasıyla gönderilen bağlantılara karşı dikkatli olunması gerekiyor.
Yeni uygulamanın ilk aşaması, hesap oluşturmak isteyen kullanıcıları kapsıyor. Mevcut hesapların tamamının 1 Kasım günü kapatılması söz konusu değil. Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), geçiş sürecini kullanarak panik oluşturan mesajlarla kişisel ve finansal bilgilerin hedef alınabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Yeni hesap açarken yaş bilgisi doğrulanacak
Düzenlemeyle birlikte sosyal medya hesabı oluşturma sürecine e-Devlet üzerinden yaş kontrolü eklenecek. Kullanıcılar, yaş sınırını karşılayıp karşılamadıklarını gösteren dijital bir doğrulama belirteci alacak. Platform, hesap açılışına ilişkin değerlendirmeyi bu bilgi üzerinden yapacak.
Sistemde kişinin kimlik bilgilerinin sosyal medya şirketine aktarılması yerine, gerekli yaş koşulunu sağlayıp sağlamadığı bildirilecek. Böylece yaş kontrolü yapılırken kişisel verilerin korunması esas alınacak. Doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen çocukların yeni hesap talepleri kabul edilmeyecek.
Mevcut hesaplarda süreç nasıl işleyecek?
Instagram ve TikTok gibi platformları kullananların merak ettiği başlıklardan biri de açık hesapların durumu. Mevcut hesaplara ilişkin yaş doğrulama işlemlerinin tamamlanması için belirlenen son tarih 31 Mart 2027. Kontrollerde kullanıcının 15 yaşından küçük olduğunun belirlenmesi hâlinde hesabı kapatılacak.
Denetim yalnızca kayıt sırasında yapılan işlemle sınırlı kalmayacak. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın açıklamasına göre platformlar, kullanım devam ederken de yaşa ilişkin kontroller gerçekleştirecek. Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığı şüphesi oluşursa hesap geçici olarak askıya alınabilecek ve yeniden doğrulama istenecek.
Çocuk hesaplarında gizlilik öncelikli olacak
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar için yetişkinlerden farklı bir sosyal medya deneyimi öngörülüyor. Bu yaş grubundaki hesaplarda gizlilik ayarları başlangıçtan itibaren yüksek düzeyde uygulanacak ve hesaplar varsayılan olarak gizli tutulacak.
Çocuk hesaplarından canlı yayın açılamayacak. Diğer kullanıcılar bu hesapların takipçi ve takip edilen listelerini görüntüleyemeyecek. Mesajlaşmada da sınırlandırma olacak; çocuklar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek. Bu kurallarla çocukların kimlerle iletişim kurabildiği ve hesap bilgilerinin kimlere açık olduğu sınırlandırılacak.
Kullanım süresinde ebeveynler söz sahibi olacak
Platformların ailelere sunacağı araçlar sayesinde ebeveynler hesap ayarlarını kontrol edebilecek, sosyal medyada geçirilen süreye sınır koyabilecek ve ücretli işlemleri onaylayabilecek.
Çocukları ekranda tutan sürekli kaydırma gibi tasarımların sınırlandırılması da düzenlemenin başlıkları arasında bulunuyor. Bakan Göktaş, bu özelliklere yönelik değişikliklerin çocukları bağımlılık oluşturan yapılardan uzaklaştırmayı amaçladığını belirtti. Böylece hesap güvenliğinin yanında kullanım alışkanlıklarının da korunması hedefleniyor.
Acele ettiren mesajlar dolandırıcılık işareti olabilir
Geçiş döneminde kullanıcıların özellikle hesaplarının hemen silineceğini öne süren mesajlara karşı temkinli davranması gerekiyor. DMM’nin uyarısına göre SMS, e-posta veya sosyal medya üzerinden gönderilen sahte bağlantılar, yaş doğrulama işlemi görüntüsü altında bilgi toplamaya çalışabiliyor.
İşlemler için yalnızca resmî e-Devlet adresi veya resmî mobil uygulama kullanılmalı. Siteye benzeyen bir tasarım görmek yeterli değil; adres çubuğundaki alan adının da kontrol edilmesi gerekiyor.
Doğrulama gerekçesiyle ücret, banka kartı bilgisi, e-Devlet şifresi ya da SMS onay kodu isteyen kişi ve hesaplara bilgi verilmemeli. Özellikle süre baskısı kuran mesajlardaki bağlantılar üzerinden işlem başlatılmamalı. Kullanıcıların acele etmeden resmî kanala ulaşması, geçiş sürecinde dolandırıcılara karşı en önemli güvenlik adımlarından biri olacak.
