Türkiye’de sosyal medya kullanımına dair yeni bir dönem kapıda. Meclis’e sunulması beklenen ve kamuoyunda “Aile Paketi” diye anılan düzenleme hazırlığı, özellikle anonim hesaplar ve yaş doğrulama başlıklarına odaklanıyor. Hedeflenen şey çok net, çevrim içi ortamda sorumluluğu artırmak ve çocukları dijital risklerden daha güçlü korumak.
Taslak çalışmalara göre sosyal ağ sağlayıcıları, Türkiye’deki kullanıcılar için kimlik teyidi altyapısı kurmakla yükümlü hale gelebilir. Bu da bir hesabın “gerçek bir kişiye” bağlı olduğunun doğrulanması anlamına geliyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek, canlı yayındaki değerlendirmesinde bu yaklaşımı şöyle özetledi: “Sosyal medyada bir şahıs yorum yapacaksa, bir yazı yayınlayacaksa kesinlikle kimliği belli olacak”
Yaş sınırı ve içeriklere hızlı müdahale planı
Pakette en çok konuşulan maddelerin başında yaş sınırı geliyor. 15 yaşından küçüklerin sosyal medya hesabı açmasının tamamen yasaklanması, 18 yaş altı kullanıcıların ise hem sosyal medya hem de sanal bahis erişiminde daha sıkı doğrulama adımlarına tabi tutulması planlanıyor. Biyometrik doğrulama gibi yöntemler de seçenekler arasında yer alıyor.
Bir diğer kritik başlık ise yasa dışı içeriklerle mücadelede hız. Düzenleme, mahkeme süreci beklenmeden bazı içeriklerin daha hızlı şekilde kaldırılabilmesi için platformların daha çabuk aksiyon almasını sağlayacak mekanizmalar kurulmasını da gündeme taşıyor. Bu noktada, yanlış bilgi, hedef gösterme ve itibar saldırıları gibi sorunların “anonimlik” perdesi arkasında büyüdüğü vurgulanıyor. Gürlek’in şu sözleri de bu çerçeveyi tamamlıyor: “Sosyal medyada şahıs bir açıklama yapıyorsa, hedef gösteriyorsa o kişinin kimliği belli olduğu için artık onun da cezai sorumluluğu başlayacak”
Hangi doğrulama modeli öne çıkıyor?
Kimlik doğrulama tartışması yeni değil. Daha önce MHP Kırıkkale Milletvekili Halil Öztürk’ün, hesapların cep telefonu numarasıyla eşleştirilmesi ve kurala uymayan platformlara kademeli trafik daraltma gibi yaptırımları içeren yaklaşımı da gündeme gelmişti. Şimdi ise “kimlik teyidi” nasıl yapılacak sorusu, teknik ayrıntılar kadar veri güvenliği ve mahremiyet başlıklarını da beraberinde getiriyor.
Bu noktada adli bilişim uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, platformların kimlik bilgisini görmeden doğrulama yapılabileceği bir modele dikkat çekiyor. Kırık, “Mevcut dijital altyapı ile güvenli model kurulabilir. Kullanıcılar kimliklerini e-Devlet ya da benzeri resmî bir sistemde doğrular, ardından hesapları için şifreli bir doğrulama anahtarı kullanılır. Türkiye’den giriş yapıldığında platformlar kişinin kimlik bilgilerini görmez ve saklamaz; sadece hesabın gerçek bir kişiye ait olduğunu teyit eder. Ayrıca sahte tespiti için yapay zeka kullanılmalı” dedi.
