TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu’nda kabul edilen Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi, çalışma hayatını yakından ilgilendiren önemli düzenlemeleri beraberinde getirdi. Teklifte sosyal medyaya ilişkin başlıkların yanı sıra doğum izni, babalık izni ve koruyucu ailelere yönelik yeni haklar da yer aldı. Özellikle kadın çalışanların doğum sonrası izin süresine ilişkin değişiklik, kamuoyunda en çok dikkat çeken başlıklardan biri oldu.
Yeni düzenlemeye göre, İş Kanunu’nda yapılacak değişiklikle kadın işçinin doğum sonrası ücretli izin süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarılacak. Böylece doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftalık ücretli izin hakkı doğacak. Bu değişiklik, çalışan annelerin doğum sonrası dönemde daha uzun süre dinlenebilmesi ve bebekleriyle daha fazla zaman geçirebilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Kadın çalışanlara doğum sonrası daha uzun izin hakkı
Teklifte yer alan düzenlemeye göre, sağlık durumu elverişli olan kadın çalışan, doktor onayı bulunması ve kendisinin de talep etmesi halinde doğumdan önceki çalışabileceği süreyi daha ileri bir tarihe kadar sürdürebilecek. Mevcut uygulamada doğuma 3 hafta kalıncaya kadar çalışabilme imkanı bulunurken, yeni düzenlemeyle bu sürenin doğuma 2 hafta kalıncaya kadar devam edebilmesi öngörülüyor.
Ayrıca kadın işçiye, istemesi halinde 24 haftalık ücretli iznin tamamlanmasının ardından ücretsiz izin hakkı da tanınacak. Çoğul gebelik halinde ise bu süre 26 hafta olarak uygulanacak. Böylece çoklu gebelik yaşayan kadın çalışanlar için daha geniş bir izin çerçevesi oluşturulmuş olacak.
Babalık izni ve koruyucu aile düzenlemesi de genişliyor
Kanun teklifinde sadece annelere yönelik değil, babalara ve koruyucu ailelere ilişkin de dikkat çeken değişiklikler bulunuyor. Buna göre işçiye, eşinin doğum yapması halinde verilen ücretli izin süresi 5 günden 10 güne çıkarılacak. Bu düzenleme ile babaların da doğum sonrası süreçte ailelerine daha fazla destek olabilmesinin önü açılacak.
Bir veya birden fazla çocuğa eşiyle birlikte ya da tek başına koruyucu aile olan işçiye ise çocuğun teslim edildiği tarihten sonra talebi üzerine 10 gün ücretsiz izin verilecek. Böylece koruyucu ailelik sürecinde çocuğun yeni yaşamına uyum sağlaması için ailelere ek zaman tanınmış olacak.
Sosyal sigorta ve geçici iş göremezlik ödeneğinde yeni hesaplama
Teklif, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda da değişiklik içeriyor. Buna göre; hizmet akdiyle çalışanlar, köy ve mahalle muhtarları, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile belirli sigortalılık kapsamındaki kişilere ilişkin analık hali süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarılacak. Bu değişiklik, gebeliğin başladığı tarihten doğum sonrasına kadar analık haliyle ilgili rahatsızlık ve engellilik durumlarının değerlendirilmesinde esas alınacak süreyi de genişletecek.
Öte yandan, belirli sigortalılık şartlarını taşıyan kadınlara doğum öncesi 8 ve doğum sonrası 16 haftalık dönemde, çoğul gebelikte ise doğum öncesi süreye ek 2 hafta daha dahil edilerek çalışmadığı her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi öngörülüyor. Erken doğum halinde ise doğumdan önce kullanılamayan sürelerin doğum sonrasına eklenmesi ve hekimin onayıyla çalışılabilecek sürenin yeniden düzenlenmesi planlanıyor.
Bu haliyle teklif, doğum sürecindeki çalışan kadınların sosyal haklarını genişletirken, aile bütünlüğünü destekleyen yeni izin uygulamalarını da çalışma hayatına kazandırmayı hedefliyor.
