Türkiye, nüfus yapısındaki değişimin sosyal güvenlik sistemi ve aileler üzerindeki etkilerine karşı yeni bir modele hazırlanıyor. Yaşlılık veya kronik hastalık nedeniyle günlük ihtiyaçlarını tek başına karşılayamayan vatandaşlara sunulan hizmetlerin güçlendirilmesi amacıyla uzun dönemli bakım sigortasının hayata geçirilmesi planlanıyor. Yeni modele ilişkin altyapı çalışmaları, ilgili bakanlıkların ortak çalışmasıyla yürütülecek.
Yaşlı nüfus 9,5 milyonu geçti
Türkiye İstatistik Kurumunun 2025 yılı verileri, yaşlı nüfustaki hızlı artışı ortaya koydu. Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki kişi sayısı, beş yılda yüzde 20,5 artarak 9 milyon 583 bin 59’a ulaştı. Yaşlıların toplam nüfus içindeki payı ise yüzde 9,5’ten yüzde 11,1’e yükseldi.
Ülkedeki yaşlı nüfusun yüzde 62,9’unu 65-74 yaş grubundakiler oluşturuyor. 75-84 yaş aralığındaki kişilerin oranı yüzde 27,9 olurken 85 yaş ve üzerindekilerin payı yüzde 7,8 olarak kayıtlara geçti. Türkiye’de 100 yaşını aşan 8 binden fazla kişinin yaşadığı belirtildi.
Bu tablo, sağlık ve bakım hizmetlerinin yanı sıra sosyal güvenlik sisteminin mali yapısı açısından da yeni düzenlemeleri gündeme getirdi.
Uzun dönemli bakım sigortası OVP’ye girdi
Uzun dönemli bakım sigortası, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’a dahil edildi. Planlanan sistemle yaşlılık ve kronik rahatsızlıklar nedeniyle günlük yaşamını desteğe ihtiyaç duyarak sürdüren kişilere sağlanan bakım hizmetlerinin daha kapsamlı hale getirilmesi amaçlanıyor.
Evde veya kurumlarda sunulan bakım desteğinin güçlendirilmesi, evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin süreklilik kazanması hedefleniyor. Bu hizmetlerin uzaktan sağlık uygulamalarıyla bütünleştirilmesi de planlar arasında bulunuyor. Böylece hem artan yaşlı bağımlılık oranının oluşturduğu baskının hem de ailelerin üstlendiği bakım yükünün azaltılması bekleniyor.
Sistemin kapsamı, prim modeli ve kimlerin yararlanacağı gibi uygulama ayrıntıları ise yapılacak altyapı çalışmalarının ardından netleşecek.
Sağlık harcamalarında yeni denetim dönemi
Program kapsamında sağlık hizmetlerine erişim sınırlandırılmadan mali sürdürülebilirliğin güçlendirilmesi amaçlanıyor. Geri ödeme sistemlerinde veri analizinden daha fazla yararlanılması, risk odaklı denetim modellerinin geliştirilmesi ve değer bazlı ödeme yöntemlerinin yaygınlaştırılması planlanıyor.
Sağlık Market uygulamasının daha fazla ilaç ve medikal malzemeyi kapsayacak biçimde genişletilmesi de gündemde. Üniversite hastanelerinin yönetim yapısının eğitim, araştırma ve sağlık hizmetleri bakımından daha etkin hale getirilmesi hedefleniyor.
İstihdamda daha uzun süre kalmak teşvik edilecek
Yeni dönemde vatandaşların çalışma hayatında daha uzun süre kalmasını özendirecek düzenlemeler de hazırlanacak. Sosyal güvenlik kapsamı dışında kalan meslek ve gelir grupları için yeni uygulamalar geliştirilecek; esnek ve yeni nesil çalışma modelleri mevzuata uyarlanacak.
Prim tabanının genişletilmesi, prim borçlarının daha etkili takip edilmesi ve tahsilat oranının artırılması da sistemin mali dengesini güçlendirecek adımlar arasında yer alıyor. Kurumlar arasındaki veri paylaşımı artırılarak sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli göstergeleri düzenli biçimde takip edilecek.
