Türkiye’nin finans ve ödeme altyapısında kapsamlı bir dönüşüm hazırlığı yapılıyor. 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da kartlı ödemelerden para transferlerine, borsa işlemlerinden kripto varlıklara kadar birçok alana ilişkin yeni hedefler sıralandı.
Programın vatandaşları doğrudan ilgilendiren başlıkları arasında yerli kart şeması TROY’un kullanımının artırılması bulunuyor. Bunun yanında dijital Türk lirasının teknik ve hukuki altyapısının tamamlanması, FAST sisteminin geliştirilmesi ve Türk lirası cinsinden yeni yatırım araçlarının oluşturulması amaçlanıyor.
Planlanan çalışmalar yalnızca günlük ödeme alışkanlıklarıyla sınırlı kalmayacak. Sermaye piyasalarında risklerin daha yakından takip edilmesi, Borsa İstanbul’daki işlem süreçlerinin hızlandırılması ve kripto varlık olarak ihraç edilecek sermaye piyasası araçlarının kurallara bağlanması da yeni dönemin önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor.
TROY’un kullanım alanı genişletilecek
Kartlı ödemelerde Türkiye’nin yerli kart şeması olan TROY’un daha geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşması için yeni çalışmalar yürütülecek. Yerli ödeme altyapısının kullanım oranının artırılmasıyla, finansal işlemlerde Türkiye merkezli sistemlerin daha güçlü bir konuma taşınması hedefleniyor.
Bu süreçte ödeme ve elektronik para kuruluşlarının güvenliği de öncelikli konular arasında olacak. Kuruluşların siber saldırılara karşı dayanıklılığını artıracak teknik ve hukuki düzenlemeler hazırlanacak. Böylece ödeme sistemlerinin güvenilirliğinin korunması ve muhtemel dijital tehditlere karşı daha güçlü bir savunma yapısı oluşturulması amaçlanıyor.
Dijital Türk lirası için hazırlıklar tamamlanacak
OVP’de dikkat çeken bir diğer başlık ise dijital Türk lirası oldu. Dijital para biriminin kullanıma sunulabilmesi için ekonomik etkilerin yanı sıra hukuki çerçeve ve güvenlik gereksinimleri de birlikte değerlendirilecek.
Altyapı çalışmalarının tamamlanmasının ardından dijital Türk lirasının kullanım alanlarının genişletilmesi planlanıyor. Bu adımın ödeme sistemlerinde hız, erişilebilirlik ve teknolojik uyum açısından yeni imkânlar sağlaması bekleniyor.
Para transferlerinde yaygın biçimde kullanılan FAST sistemi de yeni servislerle geliştirilecek. FAST katman servislerinin çoğaltılmasıyla kullanıcıların ve işletmelerin anlık ödeme sisteminden daha fazla alanda yararlanabilmesi amaçlanıyor.
Yatırımcı Risk Merkezi kurulacak
Sermaye piyasalarında yatırımcılar ve yatırım kuruluşlarından kaynaklanabilecek riskleri takip etmek amacıyla Yatırımcı Risk Merkezi kurulması öngörülüyor. Merkezle birlikte çalışacak Yatırımcı Risk Takip Sistemi sayesinde piyasalardaki olumsuzlukların erken aşamada belirlenmesi hedefleniyor.
Yeni yapının yalnızca mevcut riskleri takip etmesi değil, muhtemel sorunlar için uyarı mekanizmaları üretmesi de planlanıyor. Böylece sermaye piyasalarının daha güvenli ve şeffaf bir yapıya kavuşturulması amaçlanıyor.
Borsada takas süresi kısaltılacak
Pay piyasalarında alım ve satım işlemlerinin ardından uygulanan takas süresinin kısaltılması için mevzuat ve teknik altyapı çalışmaları yürütülecek. Sistemsel ve operasyonel hazırlıkların tamamlanmasıyla borsa işlemlerinin daha hızlı sonuçlandırılması hedefleniyor.
Pazardaki şirketlerin sınıflandırılmasında kullanılan ölçütler de yeniden değerlendirilecek. Yeni kriterlerin likiditeyi ve fiyat hareketliliğini daha doğru yansıtacak biçimde hazırlanması planlanıyor. Kredili işlemler, açığa satış ile ödünç alma ve verme uygulamalarına ilişkin düzenlemeler de bu çalışma kapsamında gözden geçirilecek.
TL cinsinden yeni yatırım araçları geliştirilecek
Programda, Türk lirasıyla tasarrufu teşvik etmek amacıyla yatırım araçlarının çeşitlendirilmesine yönelik hedeflere de yer verildi. Şirketlerin sermaye piyasalarına daha kolay erişebilmesi için yeni düzenlemeler hazırlanırken, nitelikli halka arzların sayısının artırılması desteklenecek.
Sermaye piyasası araçlarının kripto varlık biçiminde ihraç edilmesi ve elektronik ortamda kayıt altında tutulmasına ilişkin kurallar da belirlenecek. Böylece dijitalleşen finans piyasalarına yönelik daha açık ve denetlenebilir bir çerçevenin oluşturulması amaçlanıyor.
2027-2029 döneminde uygulanması planlanan bu adımlar, kartlı ödemelerden yatırım piyasalarına kadar finans sisteminin geniş bir bölümünü etkileyecek. Düzenlemelerin ayrıntıları ise ilgili kurumların hazırlayacağı mevzuat ve uygulama takvimleriyle netlik kazanacak.
