Mevsimlerin değişmesiyle birlikte günlük yaşam alışkanlıklarında ve ruh halinde bazı farklılıklar ortaya çıkabiliyor. Gün ışığının azalması, fiziksel aktivitenin düşmesi ve sosyal yaşamın değişmesi bazı kişilerde duygu durum üzerinde etkili olabiliyor. Uzmanlar ise bu değişikliklerin her zaman psikiyatrik bir rahatsızlık anlamına gelmediğine dikkat çekiyor.
Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Psikiyatri Kliniği Eğitim Görevlisi Prof. Dr. Görkem Karakaş Uğurlu, mevsim geçişlerinin ruh sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Gün ışığındaki azalma ruh halini etkileyebiliyor
Prof. Dr. Uğurlu, özellikle gün ışığındaki değişimin beyin üzerinde etkileri olabileceğini belirtti. Mevsim geçişlerinde insanların daha fazla evde vakit geçirmesi, fiziksel aktivitelerinin azalması ve sosyal yaşamlarının sınırlanması gibi durumların duygusal durum üzerinde değişikliklere yol açabileceğini ifade etti.
Bu dönemde bazı kişilerin daha fazla uyuma ve yemek yeme eğiliminde olabileceğini aktaran Uğurlu, sosyal ilişkilerde azalma ve fiziksel aktivitelerde yavaşlama görülebileceğini söyledi.
Ancak söz konusu değişikliklerin her zaman bir psikiyatrik soruna işaret etmediğinin altını çizdi.
İki hafta ve üzeri süren belirtilere dikkat
Mevsim geçişlerinde ortaya çıkan ruhsal değişikliklerin değerlendirilmesinde belirtilerin şiddeti ve süresinin önemli olduğu belirtildi.
Prof. Dr. Uğurlu, isteksizlik, moral bozukluğu ve daha önce keyif alınan aktivitelerden artık keyif alamama gibi belirtilerin en az iki hafta boyunca şiddetli şekilde devam etmesi ve günlük yaşamı etkilemesi halinde durumun daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Bu belirtilere uyku ve iştah değişiklikleri ile fiziksel aktivitede azalma gibi durumların da eşlik edebileceği belirtildi.
Uyku düzeni ve fiziksel aktivite önemli
Mevsim değişikliklerinin bazı psikiyatrik rahatsızlıkların seyrinde de etkili olabileceğine dikkat çekildi. Özellikle bipolar bozuklukta görülen depresyon ve mani dönemlerinin mevsimsel değişimlerden etkilenebileceği ifade edildi.
Ruhsal sağlığın korunması açısından düzenli uyku alışkanlığının önemine değinen Uğurlu, belirli saatlerde yatıp kalkmaya dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.
Fiziksel egzersizin de ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Uğurlu, günlük yaşam içerisinde hareketli kalmanın önemine dikkat çekti.
Uzman değerlendirmesine göre mevsim geçişlerinde yaşanan geçici duygu durum değişiklikleri tek başına bir psikiyatrik rahatsızlık anlamına gelmezken, belirtilerin uzun sürmesi ve günlük yaşamı belirgin şekilde etkilemesi halinde profesyonel değerlendirme önem taşıyor.
