Ekonomist ve gazeteci Emin Çapa, Türkiye’nin bütçe harcamalarına ilişkin yaptığı değerlendirmede emekliler ve dar gelirli vatandaşlar üzerinden dikkat çeken bir hesaplama yaptı. Çapa, yılın ilk 4 ayında faize aktarılan kaynağın büyüklüğüne işaret ederek, bu tutarın toplumun geniş kesimlerine destek olarak kullanılabileceğini savundu.
Ekonomi yönetiminin sık sık “kaynak” tartışmalarını gündeme getirdiğini belirten Çapa, bütçeden faiz ödemelerine ayrılan paranın geçen yıla göre ciddi şekilde arttığını ifade etti. Ünlü ekonomist, bu artışın emekliler için yüzde 56’yı aşan bir zam anlamına gelebileceğini öne sürdü.
Faiz harcamaları üzerinden emekli maaşı hesabı
Emin Çapa, değerlendirmesinde geçtiğimiz yılın ilk 4 ayında faiz ödemelerine ayrılan tutarın 724,6 milyar lira olduğunu hatırlattı. Bu yılın aynı döneminde ise rakamın 1 trilyon 133,7 milyar liraya ulaştığını belirten Çapa, aradaki artışın yaklaşık 400 milyar lira olduğunu söyledi.
Çapa’ya göre bu tablo, bütçe önceliklerinin yeniden tartışılması gerektiğini gösteriyor. Ekonomist isim, faiz harcamalarındaki artış oranının yüzde 56,5 seviyesinde olduğuna dikkat çekerek, aynı oranın emeklilere, asgari ücretlilere, gençlere ve çiftçilere yansıtılıp yansıtılmadığını sorguladı.
“Kaynak nerede?” tartışmasına yanıt verdi
Çapa, emekli maaşları ve sosyal destekler gündeme geldiğinde sık sık bütçe yükünün konuşulduğunu, ancak faiz ödemelerinde çok daha büyük rakamların ortaya çıktığını belirtti. En düşük emekli maaşının artırılması için oluşan maliyetin tartışma konusu yapıldığını hatırlatan Çapa, faize aktarılan paranın bunun katbekat üzerinde olduğunu dile getirdi.
Ünlü ekonomist, özellikle emeklilerin geçim sıkıntısı yaşadığı bir dönemde bütçe kaynaklarının hangi alanlara yönlendirildiğinin daha fazla konuşulması gerektiğini vurguladı. Çapa, emekli aylıkları, bayram ikramiyeleri, asgari ücret ve tarımsal destekler gibi başlıklarda “kaynak yok” denilirken, faiz harcamalarındaki büyük artışın dikkat çekici olduğunu söyledi.
Söylem ve uygulama eleştirisi
Emin Çapa, faiz karşıtı söylemler ile bütçede faize ayrılan pay arasında büyük bir çelişki olduğunu savundu. Ekonomi politikalarını sert sözlerle eleştiren Çapa, vatandaşın cebinden çıkan kaynağın faiz ödemelerine yönlendirildiğini belirterek, bu durumun emekli ve dar gelirli kesim açısından adaletsiz bir tablo oluşturduğunu ifade etti.
Çapa’nın yaptığı hesaplamaya göre, faiz ödemelerine ayrılan kaynak farklı şekilde değerlendirilseydi emeklilere çok daha yüksek oranlı bir artış yapılması mümkün olabilirdi. Bu nedenle Çapa, bütçedeki tercihlerin yalnızca teknik bir ekonomi meselesi olmadığını, doğrudan vatandaşın sofrasını ve alım gücünü ilgilendirdiğini vurguladı.
Emekliler için dikkat çeken karşılaştırma
Çapa, en düşük emekli maaşı üzerinden yaptığı örnekle konuyu daha somut hale getirdi. Emekli maaşlarına yapılan artışların bütçeye yük getirdiği gerekçesiyle sınırlı tutulduğunu hatırlatan ekonomist, buna karşılık faiz ödemelerine çok daha yüksek tutarların ayrıldığını söyledi.
Bu hesaplama, emeklilerin gelir artışı taleplerinin neden sık sık gündeme geldiğini bir kez daha gözler önüne serdi. Çapa’nın çıkışı, bütçe kaynaklarının nasıl kullanıldığına yönelik tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Ekonomist Emin Çapa’nın değerlendirmesi, özellikle emekliler, asgari ücretliler ve sabit gelirli vatandaşlar açısından gelir dağılımı ve alım gücü tartışmalarının önümüzdeki dönemde de gündemde kalacağını gösteriyor.
