Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, esnafın giderek ağırlaşan ekonomik şartlar karşısında ayakta kalmakta zorlandığını belirterek, mevcut borç yapılandırma sisteminin beklentileri karşılamadığını dile getirdi. Özellikle yüksek faiz oranlarının esnaf üzerindeki yükü artırdığını vurgulayan Palandöken, mevcut tabloda borçların ödenmesinin neredeyse imkânsız hale geldiğini söyledi.
Yüksek Faiz Oranları Yapılandırmayı Etkisiz Kılıyor
Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sunulan borç yapılandırma imkânlarının teoride olumlu bir adım olduğunu ifade eden Palandöken, uygulamadaki faiz oranlarının bu avantajı ortadan kaldırdığını belirtti. Yapılandırmalarda uygulanan yaklaşık yüzde 39’luk faiz oranının, esnaf için sürdürülebilir olmadığını vurgulayan Palandöken, “Esnaf borcunu kapatmak istiyor ancak bu faiz oranlarıyla bırakın ana parayı, faiz yükünü bile karşılamakta zorlanıyor” dedi.
Borçların 72 aya kadar taksitlendirilmesinin ilk bakışta kolaylık gibi göründüğünü ancak mevcut ekonomik koşullarda bunun yeterli olmadığını dile getiren Palandöken, birçok esnafın hâlihazırda mevcut borçlarını ödemekte zorlandığını ifade etti.
Finansmana Erişim Sorunu Derinleşiyor
Esnafın sadece borç yapılandırmasında değil, krediye erişimde de ciddi sıkıntılar yaşadığını belirten Palandöken, özellikle Esnaf Kefalet Kooperatifleri aracılığıyla sağlanan kredilerin artık daha zor ulaşılabilir hale geldiğini söyledi. Vergi ve SGK borcu bulunan esnafın kredi kullanamadığını hatırlatan Palandöken, bu durumun esnafı daha da zor bir sürece sürüklediğini kaydetti.
Kredi kullanamayan esnafın çözümü farklı yollarla borç bulmakta aradığını belirten Palandöken, bu durumun ekonomik çıkmazı daha da büyüttüğünü ifade etti. “Bir esnaf hem borcunu kapatmaya çalışıyor hem de işini döndürmek için finansman bulamıyor. Bu şartlar altında ticaretin sürdürülebilir olması oldukça zor” diye konuştu.
İşletmelerin Kapanma Riski Artıyor
Türkiye genelinde yaklaşık 2,5 milyon esnaf ve sanatkâr bulunduğunu hatırlatan Palandöken, bu işletmelerin ekonomik sistem için kritik öneme sahip olduğunu belirtti. Artan maliyetler ve finansman sıkıntıları nedeniyle birçok esnafın kepenk kapatma riskiyle karşı karşıya olduğunu söyleyen Palandöken, kapanan işletmelerin yeniden açılmasının da oldukça zorlaştığını ifade etti.
Esnafın dükkânına ürün koyamaz hale geldiğini, vergi ve prim borçlarını ödeyemediğini dile getiren Palandöken, bu durumun piyasalarda da ciddi bir durgunluğa yol açabileceği uyarısında bulundu.
Çözüm İçin Yeni Düzenlemeler Şart
Palandöken, esnafın rahat bir nefes alabilmesi için yeni ve kapsamlı düzenlemelere ihtiyaç olduğunu vurguladı. Özellikle yapılandırma faizlerinin düşürülmesi gerektiğini belirten Palandöken, “Esnaf çalışmak ve borcunu ödemek istiyor. Ancak mevcut şartlarla bunun gerçekleşmesi mümkün değil. Daha sürdürülebilir ve gerçekçi çözümler üretilmeli” dedi.
Ekonominin canlanmasının esnafın güçlenmesine bağlı olduğuna dikkat çeken Palandöken, gerekli adımların atılmaması durumunda hem esnafın hem de piyasaların daha da zor bir sürece girebileceğini sözlerine ekledi.
