TBMM Genel Kurulunda, trafik cezalarının artırılmasına yönelik düzenlemeleri de içeren Karayolları Trafik Kanununda değişiklik teklifinin 6 maddesi daha kabul edildi. Kabul edilen maddelerle birlikte hem sürüş güvenliğini doğrudan etkileyen ihlaller hem de kamunun huzurunu bozan davranışlar için daha caydırıcı yaptırımlar gündeme geldi. Direksiyon başındayken telefona uzanmak, araç içinde sürücünün görüş alanına ekran yerleştirmek, kemer takmamak ya da kazadan sonra olay yerinden ayrılmak gibi başlıklarda artık çok daha yüksek para cezaları, bazı durumlarda trafikten men ve ehliyete el koyma gibi sonuçlar öne çıkıyor.
Araç içi ses ve görüntü cihazlarına iki kademeli ceza
Kabul edilen maddelere göre, araçlarda ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarını şartlara uygun şekilde kullanmayan, yani kamunun rahatını ve huzurunu bozacak düzeyde kullananlara 3 bin lira idari para cezası uygulanacak. Buradaki vurgu, cihazın varlığından çok kullanım biçimine yapılıyor. Kısacası yüksek sesle çevreyi rahatsız eden, sürüş dikkatini dağıtan uygulamalar daha sıkı takip edilecek.
Daha ağır yaptırım ise sürücünün izleme ve kullanma alanında kalan görüntü cihazlarıyla ilgili. Şartlara uymayan ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarını bulunduran ve kullananlara 21 bin lira idari para cezası verilecek, ayrıca bu araçlar 30 gün süreyle trafikten menedilecek. Bu düzenleme özellikle sürücünün gözünü yoldan ayırmasına neden olabilecek ekranlar konusunda çıtayı yükseltiyor.
Seyir halinde cep telefonu kullananın cezası katlanacak
Seyir halinde cep telefonu kullanımı, yeni düzenlemelerin en dikkat çekici bölümünü oluşturuyor. Buna göre, araç kullanırken cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanan sürücülere 5 bin lira idari para cezası kesilecek.
Tekrar durumunda ise ceza kademeli olarak artıyor. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde aynı kural ikinci kez ihlal edilirse 10 bin lira, bir yıl içinde üçüncü ve daha fazla ihlalde ise her seferinde 20 bin lira ceza uygulanacak. Üstelik sadece para cezası değil, sürücü belgesi de her seferinde 30 gün süreyle geri alınacak. Yani tekrar eden ihlaller, hem bütçeyi hem de günlük hayatı doğrudan etkileyecek bir yaptırıma dönüşecek.
Emniyet kemeri ve koruyucu sistemlerde sıkılaşma
Düzenleme, sürücü ve yolcu güvenliği için emniyet kemeri, koruma başlığı, koruma gözlüğü, çocuk bağlama sistemi ve yönetmelikte belirlenecek diğer koruyucu sistemlerin usulüne uygun kullanımını zorunlu hale getiriyor. Üstelik “takmış gibi yapmak” da bir çıkış yolu değil, koruyucu sistemi usulüne uygun kullanmayanlar, kullanmamış sayılacak.
Emniyet kemerini usulüne uygun kullanmayan sürücü ve yolculara 2 bin 500 lira idari para cezası uygulanacak. Bir yıl içinde bu kuralın 4 veya daha fazla ihlal edilmesi halinde sürücü belgeleri her seferinde 30 gün süreyle geri alınacak. Ayrıca geri alınan sürücü belgesinin iade edilebilmesi için, kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartı aranacak. Yani biriken cezalar ödenmeden ehliyeti geri almak mümkün olmayacak.
Kask ve gözlük ihlalinde de kademeli ceza
Koruma başlığı ve koruma gözlüğünü usulüne uygun takmayan sürücü ve yolculara 2 bin 500 lira idari para cezası uygulanacak. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde ikinci ihlalde ceza 5 bin liraya, üçüncü ve daha fazla ihlalde ise her seferinde 10 bin liraya çıkacak. Bu başlık özellikle motosiklet ve benzeri araç kullanıcılarını yakından ilgilendiriyor.
Yönetmelikte belirlenecek diğer koruyucu sistemleri usulüne uygun kullanmayanlara da ceza var. Ayrıca yönetmelikte cins ve sınıfları belirtilen araçlarda, yolcuları araç hareket etmeden önce ve yolculuk sırasıda emniyet kemeri takmaları konusunda uyarmayanlara 1000 lira idari para cezası uygulanacak.
Bir başka önemli detay da şu: Koruyucu sistem eksikliği nedeniyle işlem yapılan araçlarda, sürücü ve yolcular gerekli koruyucu ekipmanı takmadan aracın kara yolunda seyrine izin verilmeyecek.
15 yaş altı çocuklar için sorumluluk sürücüde
Düzenleme çocuk güvenliğini de ayrı bir başlık olarak ele alıyor. Sürücüler, 15 yaşını doldurmamış çocukların emniyet kemeri, koruma başlığı, koruma gözlüğü, çocuk bağlama sistemi ve yönetmelikte belirlenen diğer koruyucu sistemleri usulüne uygun kullanmasını sağlamak zorunda olacak. Bu sorumluluk yerine getirilmeden yolculuğa izin verilirse sürücüye 5 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Kaza yerini terk edene ağır yaptırım, bazı durumlarda hapis
Kaza sonrası olay yerinden ayrılma konusunda da cezalar sertleşiyor. Anlaşma hali dışında maddi hasarlı, ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında, zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılanlara 46 bin lira idari para cezası uygulanacak. Ayrıca kaza yerindeki durumu, sorumluluğun saptanmasında yararlı olacak kanıt ve izler dahil, belirlenen koşullara aykırı şekilde değiştirenlere de aynı ceza öngörülüyor.
Ölümlü veya yaralanmalı kazalarda ise tablo daha ağır. Zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücülere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek. Bu sürücülerin ehliyeti 2 yıl süreyle geri alınacak ve ehliyetin iadesi için idari para cezalarının tamamının tahsil edilmesi şartı aranacak.
Skuter ve tutanaklarda yeni uygulamalar
Motorsuz taşıt ve elektrikli skuter sürücülerinin hukuki sorumluluğu genel hükümlere tabi olacak. Bu hükmün düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
Öte yandan yazılı trafik suçlarını işleyenler hakkında tutanak, görev alanı içinde Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı personeli ile ilgili bakanlık ve birimlerde yetkilendirilmiş personel tarafından düzenlenecek. İdari para cezası karar tutanaklarında ise görevli personelin açık kimliği yerine personel tanıtım numarası yer alacak.
Mecliste kabul edilen bu maddelerin ardından Genel Kurul çalışmalarına ara verildi. Düzenlemenin kalan süreci, teklifin diğer maddelerinin görüşülmesiyle devam edecek.
