Ticaret Bakanlığı, gümrük ve dış ticaret işlemlerinde mevzuata aykırı uygulamaların önüne geçmek amacıyla yürüttüğü denetimlerin sonuçlarını paylaştı. Bakanlığın açıklamasına göre, 2026 yılının ilk yarısında sonradan kontrol ve ikincil kontrol denetimleri kapsamında toplam 8,3 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi.
Yetkililer, denetimlerin hem kamu gelirlerini korumayı hem de mevzuata uygun hareket eden firmaların haklarını güvence altına almayı amaçladığını belirtti.
Son 2,5 yılda 28,7 milyar liralık yaptırım
Bakanlık verilerine göre, sonradan kontrol firma denetimleri ile ikincil kontrol beyanname incelemeleri kapsamında son 2,5 yılda toplam 28,7 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı alındı.
Yıllara göre uygulanan yaptırımlar ise şöyle sıralandı:
- 2024 yılında: 6,8 milyar lira
- 2025 yılında: 13,6 milyar lira
- 2026'nın ilk 6 ayında: 8,3 milyar lira
Bu yılın ilk altı aylık döneminde kesilen ceza tutarının, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43 arttığı bildirildi.
Riskli firmalar yapay zeka destekli analizlerle belirleniyor
Ticaret Bakanlığı, denetim süreçlerinin Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütüldüğünü açıkladı.
Açıklamada, yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi arasından riskli işlemleri belirlemek amacıyla gelişmiş veri analizi sistemlerinden yararlanıldığı belirtildi. Bu kapsamda;
- Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS),
- İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS),
- Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP),
- Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS)
gibi analiz ve risk değerlendirme araçlarının aktif olarak kullanıldığı ifade edildi.
Denetimler kararlılıkla sürecek
Bakanlık, tespit edilen riskli firmaların müfettişler tarafından sonradan denetime alındığını, şüpheli gümrük beyannamelerinin ise 18 bölge müdürlüğündeki kontrol birimlerince ayrıntılı şekilde incelendiğini bildirdi.
Açıklamada, gümrük ve dış ticaret işlemlerinde usulsüzlüklerin önlenmesi, vergi kayıplarının azaltılması ve adil ticaret ortamının korunması amacıyla denetimlerin önümüzdeki dönemde de aynı kararlılıkla sürdürüleceği vurgulandı.
