Emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili düzenlemenin ardından tartışılmaya devam eden kademeli emeklilik talebi, Ankara’da gerçekleştirilen görüşmeyle yeniden öne çıktı. Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) yönetimi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın’ı ziyaret ederek hazırladığı emeklilik modelini ve çözüm önerilerini paylaştı.
EMADDER Genel Başkanı Mihriban Uğurlu öncülüğündeki heyet, görüşmede özellikle 8 Eylül 1999 tarihinden sonra ilk kez sigortalı olan çalışanların karşılaştığı yaş ve prim şartlarını anlattı. Dernek yönetimi, sigorta başlangıç tarihleri arasında kısa süre bulunmasına rağmen emeklilik koşullarında önemli farklılıkların oluştuğunu savunarak daha dengeli bir geçiş sistemi talep etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuyu bildiği aktarıldı
Görüşmenin ardından açıklama yapan EMADDER Başkanı Mihriban Uğurlu, kademeli emeklilik talebinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a ulaşıp ulaşmadığını Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın’a sorduklarını belirtti.
Uğurlu’nun aktardığına göre Aydın, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konudan haberdar olduğunu ifade etti. Uğurlu da bu görüşmenin ardından kademeli emeklilik meselesinin artık Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın önünde bulunduğunu söyledi.
Ancak görüşme, kademeli emeklilik düzenlemesinin kabul edildiği veya yürürlüğe gireceği anlamına gelmiyor. Şu ana kadar düzenlemenin kapsamı, Meclis takvimi ya da uygulamaya alınacağı tarih konusunda yetkili kurumlardan kesinleşmiş bir açıklama yapılmadı. EMADDER tarafından sunulan çalışma, mevcut aşamada bir talep ve çözüm modeli niteliği taşıyor.
EMADDER nasıl bir kademeli emeklilik modeli istiyor?
Derneğin önerisi, sigorta başlangıç yılı ilerledikçe emeklilik yaşının ve gerekli prim gününün aşamalı biçimde yükseltilmesine dayanıyor. Buna göre yaş şartının her yıl bir yaş, prim gününün ise 75 gün artırılması isteniyor.
Sunulan modele göre talep edilen yaş ve prim koşulları şöyle sıralanıyor:
- 1999-2000 girişliler: Kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ve 6 bin 400 prim günü
- 2001 girişliler: Kadınlarda 44, erkeklerde 46 yaş ve 6 bin 475 prim günü
- 2002 girişliler: Kadınlarda 45, erkeklerde 47 yaş ve 6 bin 550 prim günü
- 2003 girişliler: Kadınlarda 46, erkeklerde 48 yaş ve 6 bin 625 prim günü
- 2004 girişliler: Kadınlarda 47, erkeklerde 49 yaş ve 6 bin 700 prim günü
- 2005 girişliler: Kadınlarda 48, erkeklerde 50 yaş ve 6 bin 775 prim günü
- 2006 girişliler: Kadınlarda 49, erkeklerde 51 yaş ve 6 bin 850 prim günü
- 2007 girişliler: Kadınlarda 50, erkeklerde 52 yaş ve 6 bin 925 prim günü
- 2008 girişliler: Kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7 bin prim günü
Bu modelle çalışanların sigorta başlangıç tarihine göre basamaklandırılmış bir emeklilik sistemine alınması amaçlanıyor. EMADDER, keskin tarih ayrımları yerine yaş ve prim şartlarının yıllara yayılan bir geçişle belirlenmesinin daha adil olacağını savunuyor.
8 Eylül 1999 sonrası sigortalılar ne talep ediyor?
Kademeli emeklilik beklentisinin merkezinde, 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı çalışmaya başlayanlar bulunuyor. Bu gruptaki çalışanlar, kendilerinden kısa süre önce işe başlayanlarla aralarında emeklilik yaşı bakımından ciddi fark oluştuğunu belirtiyor.
Talebin temelini, herkesin aynı yaş ve prim koşuluna tabi tutulması yerine ilk sigortalılık tarihinin dikkate alındığı aşamalı bir geçiş modeli oluşturuyor. EMADDER yönetimi de Ankara’daki görüşmede bu farkın çalışanlar üzerindeki etkilerini anlatarak hazırladığı tablonun değerlendirmeye alınmasını istedi.
Kademeli emeklilik ne zaman çıkacak?
Kademeli emeklilikle ilgili en fazla merak edilen konu, olası düzenlemenin ne zaman hayata geçirileceği. Bununla birlikte henüz kamuoyuna açıklanmış resmî bir takvim bulunmuyor. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için ilgili bakanlıkların çalışma yapması, mali etkilerin değerlendirilmesi ve yasal sürecin tamamlanması gerekiyor.
Sosyal güvenlik uzmanları tarafından farklı tarihler dile getirilse de bunlar kesinleşmiş karar niteliği taşımıyor. SGK Uzmanı Ersin Bayav’ın düzenlemenin 2027 yılında çıkarılabileceğine ilişkin değerlendirmesi de bir tahminden ibaret bulunuyor.
Bu nedenle kademeli emeklilik bekleyen vatandaşların yalnızca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, TBMM ve Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılacak resmî açıklamaları dikkate alması önem taşıyor. Ankara’daki son görüşme talebin karar alıcılara iletilmesi bakımından önemli bir adım olsa da gözler şimdi hükümetten gelecek açıklamalara çevrilmiş durumda.
