Türkiye Büyük Millet Meclisi, yeni haftada birçok başlığı içinde barındıran torba yasa teklifini gündemine almaya hazırlanıyor. Genel Kurul’un 2 Haziran Salı günü çalışmalarına başlamasıyla birlikte Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Çeltik Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına ilişkin teklifin ele alınması bekleniyor.
Teklifte en çok dikkat çeken başlıklardan biri ise alkollü içki satışı ve pazarlamasına yönelik düzenlemeler oldu. Yeni düzenlemenin yasalaşması halinde, alkollü içki üreten, ithal eden veya pazarlayan firmaların marka görünürlüğüne yönelik yeni sınırlamalar getirilecek. Bunun yanı sıra tarım, orman, su güvenliği, kaçak yapılar, hayvan sevkleri ve hidroelektrik santrallerine ilişkin önemli maddeler de teklif kapsamında yer alıyor.
Alkollü içki markalarına yeni sınırlama
Teklifte yer alan düzenlemeye göre, alkollü içki sektöründe faaliyet gösteren firmalar; etkinliklere, yayınlara veya farklı mecralardaki paylaşımlara kendi ticaret unvanları, marka adları, amblem, logo, işaret ya da bunları çağrıştıran ifadelerle destek veremeyecek.
Bu düzenleme ile alkollü içki markalarının kamusal alandaki görünürlüğünün daha da sınırlandırılması amaçlanıyor. Yasa teklifinin kabul edilmesi halinde, sadece doğrudan marka kullanımı değil, markayı hatırlatabilecek sembol, isim veya işaretlerin de destek faaliyetlerinde kullanılması yasak kapsamına alınacak.
22.00-06.00 satış yasağında yetki değişikliği
Türkiye genelinde halihazırda uygulanan 22.00 ile 06.00 saatleri arasındaki alkollü içki satış yasağına ilişkin denetim ve yaptırım sürecinde de değişiklik öngörülüyor.
Teklifin yasalaşması durumunda, bu saatler arasında yasağa aykırı şekilde alkollü içki satışı yapan işletmelere yönelik cezai işlem uygulama yetkisi doğrudan mülki idare amirlerine devredilecek. Böylece vali ve kaymakamlar, ilgili ihlallerde yaptırım sürecinde daha doğrudan yetkili olacak.
Tarım ve orman alanında yeni hükümler
Torba yasa teklifinde yalnızca alkollü içki satışına ilişkin düzenlemeler bulunmuyor. Tarım ve orman alanlarını ilgilendiren çok sayıda madde de teklif içerisinde yer alıyor.
Buna göre il özel idareleri, belediyeler, bağlı kuruluşlar, köy tüzel kişilikleri ve diğer kamu kurumları; su yapılarından kaynaklanabilecek kaza ve can kayıplarının önlenmesi için kendi görev alanlarında gerekli güvenlik önlemlerini almakla yükümlü olacak. Alınan tedbirler konusunda Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü de bilgilendirilecek.
HES tesislerine para cezası gelebilecek
Teklifte hidroelektrik enerji üretim tesislerini ilgilendiren düzenlemeler de bulunuyor. DSİ tarafından belirlenen işletme talimatlarına ve programlara uymayan ya da bildirilen eksiklikleri gidermeyen şirketlere idari para cezası uygulanabilecek.
Bu kapsamda ceza tutarının 250 bin liradan az, 5 milyon liradan fazla olmaması öngörülüyor. Ceza miktarı, tesisin hidrolik kurulu gücüne göre megavat başına 50 bin lira ile 100 bin lira arasında belirlenecek.
Karbon yutak ormanları kurulacak
Teklifin orman alanlarına ilişkin bölümlerinde iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik yeni bir adım da yer alıyor. Orman Genel Müdürlüğü tarafından, ormanların sera gazı tutma kapasitesini artırmak amacıyla karbon yutak ormanları kurulacak.
Bu düzenleme ile orman varlığının güçlendirilmesi, karbon tutum kapasitesinin artırılması ve iklim değişikliğiyle mücadele çalışmalarına katkı sağlanması hedefleniyor.
Kaçak yapılara abonelik yasağı
Teklifte dikkat çeken bir diğer madde ise izinsiz yapılara yönelik oldu. Buna göre, izin alınmadan inşa edilen yapı ve tesislere elektrik, su ve doğal gaz bağlantısı yapılamayacak. Bu hükme aykırı şekilde abonelik tesis eden idare, kurum ve kuruluşlara her abone için 100 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Canlı hayvan ve hayvansal ürün sevklerinde de belge zorunluluğuna ilişkin cezalar artırılıyor. Bakanlık tarafından belirlenen belgeleri bulundurmayan hayvan sahiplerine, sığır cinsi hayvanlar için hayvan başına 7 bin 863 lira, koyun ve keçi türü hayvanlar için ise hayvan başına 1.204 lira idari para cezası verilecek.
Teklifin görüşmeleri takip edilecek
TBMM Genel Kurulu’nda ele alınması beklenen torba yasa teklifi, çok sayıda sektörü ve vatandaşı doğrudan ilgilendiriyor. Alkollü içki satış ve tanıtımına yönelik düzenlemeler kamuoyunda öne çıksa da teklif; tarımdan ormana, enerji tesislerinden kaçak yapılara kadar geniş bir alanda yeni uygulamaları beraberinde getirebilir.
Teklifin Genel Kurul’daki görüşmelerinin ardından maddelerin kabul edilip edilmeyeceği ve uygulama takviminin nasıl şekilleneceği netlik kazanacak.
