Sosyal medya platformlarında içerik üretimi ve reklam paylaşımlarına yönelik yeni düzenlemeler yürürlüğe girdi. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmî Gazete’de yayımlanan “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile dijital içeriklerde önemli değişikliklere gidildi.
Yeni düzenleme; yapay zeka ile üretilen içeriklerden gizli reklamlara, çocukların korunmasından “karanlık tasarım” uygulamalarına kadar geniş bir alanı kapsıyor.
Yapay zeka içeriklerine etiket zorunluluğu
Düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, yapay zeka ile üretilen içeriklere getirilen etiket zorunluluğu oldu. Buna göre, insan görünümünde olup yapay zekayla oluşturulan dijital karakterlerin açık şekilde “yapay zeka ile üretildiği” ibaresi taşıması gerekecek.
Özellikle deepfake içeriklerle yapılan yanıltıcı reklamların önüne geçilmesi hedefleniyor. Gerçek kişilerin dijital kopyalarının, bir ürünü bizzat deneyimlemiş gibi gösterilmesi ise tamamen yasaklandı.
Gizli reklam dönemi sona eriyor
Yeni düzenleme ile sosyal medya içerik üreticilerinin yaptığı reklam ve iş birlikleri artık daha şeffaf hale gelecek. Influencer’ların “tavsiye” adı altında yaptığı tanıtımlar, açık şekilde reklam etiketi taşımak zorunda olacak.
Hediye ürün, indirim veya davet gibi her türlü menfaat ilişkisinin de içeriklerde açık biçimde belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Böylece “gizli reklam” uygulamalarının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Karanlık tasarımlara sıkı denetim
Tüketiciyi yanıltan veya istem dışı yönlendiren “karanlık tasarım” uygulamaları da yeni düzenlemenin hedefinde yer aldı. Üyelik iptallerini zorlaştıran, sahte stok uyarıları oluşturan veya aciliyet hissi yaratan tasarımlar artık denetim altında olacak.
Bu tür uygulamaların tespit edilmesi halinde içeriklere durdurma ve para cezası gibi yaptırımlar uygulanabilecek.
Yeşil aklama ve çocuklara koruma
Düzenleme kapsamında “yeşil aklama” olarak bilinen yanıltıcı çevre dostu algı oluşturma yöntemlerine de sınırlama getirildi. “Sürdürülebilir” veya “doğa dostu” gibi ifadelerin kullanılabilmesi için belirli belge ve onay şartı aranacak.
Ayrıca çocukların dijital ortamda hedeflenmesini önlemek amacıyla, kişisel verilerin analiz edilerek çocuklara özel reklam sunulması da yasaklandı.
Para cezaları 31 milyon TL’ye kadar çıkabilecek
Reklam Kurulu tarafından yapılacak denetimlerde kurallara aykırı içeriklere 79 bin liradan başlayıp 31 milyon liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek. Cezaların, ihlalin türüne ve yayınlandığı platforma göre değişeceği belirtildi.
Sosyal medyada yeni dönem
Yeni yönetmelikle birlikte sosyal medyada hem tüketicinin korunması hem de dijital reklamların daha şeffaf hale getirilmesi hedefleniyor. Yetkililer, düzenlemenin dolandırıcılık ve manipülasyon risklerini azaltmayı amaçladığını vurguluyor.
