Türkiye’de geri dönüşüm alışkanlığını yaygınlaştırmayı hedefleyen Depozitosu Olan Ambalajlar sistemi, 1 Temmuz 2026 itibarıyla ülke genelinde yeni bir döneme kapı açtı. Kısa adıyla DOA olarak bilinen uygulama, artık 81 il ve 973 ilçede vatandaşların kullanımına sunuluyor. Sistem kapsamında DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade eden vatandaşlara ambalaj başına 1 TL teşvik bedeli ödenecek.
Çevre kirliliğinin azaltılması, geri dönüşüm oranlarının artırılması ve ambalaj atıklarının ekonomiye yeniden kazandırılması amacıyla hayata geçirilen uygulama, günlük yaşamda sık kullanılan içecek ambalajlarını doğaya karışmadan toplama hedefi taşıyor.
Her DOA logolu ambalaj için 1 TL ödeme
Depozito iade sistemi kapsamında vatandaşlar, üzerinde DOA logosu bulunan içecek ambalajlarını iade noktalarına ya da depozito iade makinelerine teslim edebilecek. İade edilen her uygun ambalaj için kullanıcıların dijital cüzdanına 1 TL teşvik bedeli aktarılacak.
Daha önce pilot uygulama döneminde ambalaj başına 25 kuruş olarak uygulanan teşvik tutarı, Türkiye geneline geçişle birlikte 1 TL’ye yükseltildi. Böylece vatandaşların geri dönüşüm sürecine daha fazla katılım göstermesi ve ambalajların düzenli şekilde toplanması hedefleniyor.
Biriken para nakit çekilebilecek veya alışverişte kullanılabilecek
Sistemin en dikkat çeken yönlerinden biri de ödemenin dijital olarak yapılması olacak. Vatandaşlar, telefonlarına indirecekleri DOA mobil uygulaması üzerinden dijital cüzdan oluşturabilecek. İade edilen ambalajlardan kazanılan tutarlar bu cüzdana aktarılacak.
Kullanıcılar biriken parayı diledikleri zaman banka hesaplarına transfer edebilecek. Ayrıca anlaşmalı bankalar aracılığıyla ATM’den nakit çekim yapılabilecek ya da biriken tutarlar anlaşmalı marketlerde alışveriş ödemelerinde kullanılabilecek. Bu yönüyle sistem, çevreye katkı sağlarken vatandaşlara da ekonomik bir teşvik sunacak.
Marketler, bakkallar, büfeler ve işletmeler sisteme dahil olacak
Depozito iade uygulaması yalnızca vatandaşları değil, satış noktalarını ve işletmeleri de kapsıyor. Türkiye genelinde market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ile otel, restoran ve kafe gibi HOREKA işletmeleri iade noktası olarak sürece dahil olacak.
Depozitolu içecek satan işletmelerin ve HOREKA kapsamındaki iş yerlerinin, 1 Temmuz 2026’ya kadar dbys.gov.tr üzerinden kayıt işlemlerini tamamlaması ve birlikte çalışacakları saha operatörünü belirlemesi gerekiyor. İşletmeler, kendilerine teslim edilen ya da kendi bünyelerinde tüketilen ambalajları biriktirerek seçtikleri saha operatörüne ulaştıracak.
Ekonomiye yıllık 30 milyar TL katkı bekleniyor
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen DOA uygulaması, Sıfır Atık hedefleri açısından önemli bir adım olarak görülüyor. Sistemle birlikte her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri dönüşüm zincirine kazandırılması amaçlanıyor.
Uygulamanın çevresel kazanımlarının yanında ekonomik etkisinin de büyük olması bekleniyor. Yapılan öngörülere göre depozito iade sistemi sayesinde ekonomiye yıllık yaklaşık 30 milyar TL düzeyinde doğrudan katkı sağlanabilecek.
Şubat 2025’te Sakarya’da pilot olarak başlayan, ardından “7 Bölge 7 İl” anlayışıyla genişletilen sistem, 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye genelinde uygulanmaya başladı. Yeni dönemle birlikte vatandaşların ambalaj atıklarını çöpe atmak yerine sisteme iade etmesi, hem çevrenin korunmasına hem de geri dönüşüm ekonomisinin güçlenmesine katkı sağlayacak.
