Emekli aylıklarında hangi tarihte başvuru yapıldığı, alınacak maaş üzerinde ciddi farklar oluşturabiliyor. Aynı prim gününe ve benzer kazanç geçmişine sahip sigortalılar arasında yalnızca emeklilik talebinin yapıldığı tarihe bağlı olarak önemli farklılıklar ortaya çıkabiliyor.
Konu, 2025 yılında emekli olan bir vatandaşın Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmasıyla yeniden gündeme taşındı. Başvuruda, emeklilik tarihinin bir ay değişmesi nedeniyle aylıkta yaklaşık yüzde 30 oranında kayıp yaşandığı belirtildi. Bunun üzerine KDK, uygulamanın nasıl işlediğini inceleyerek SGK’dan görüş istedi.
SGK: Aylıklar mevcut kurallara göre hesaplanıyor
Sosyal Güvenlik Kurumu, emekli aylıklarının tahsis talebinin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre belirlendiğini açıkladı.
Hesaplamada sigortalının prim ödeme gün sayısı, prime esas kazançları, çalışma dönemleri, yaşı ve emeklilik başvurusunun yapıldığı tarih gibi birçok unsur dikkate alınıyor.
Bu nedenle emeklilik şartları büyük ölçüde aynı olsa bile başvurunun farklı yıllara denk gelmesi, bağlanacak aylığın değişmesine yol açabiliyor.
SGK ayrıca, yalnızca tahsis talep tarihinden kaynaklanan aylık farklarını ortadan kaldırmaya yönelik halihazırda yürütülen bir çalışma bulunmadığını bildirdi.
Aynı sigortalı için yüzde 30’luk fark hesaplandı
KDK’nin incelemesinde dikkat çeken bir karşılaştırma yapıldı. Buna göre 2024 yılının aralık ayında emeklilik talebinde bulunan bir sigortalının 2025 Ocak ayında alacağı aylık ile aynı kişinin başvurusunu Ocak 2025’te yapması halinde bağlanacak aylık arasında yaklaşık yüzde 30 fark oluşabildiği belirlendi.
Başka bir ifadeyle prim günü, kazanç geçmişi ve diğer temel şartlar değişmeden yalnızca tahsis talebinin yapıldığı tarih, aylıkta ciddi bir farklılık oluşturabiliyor.
KDK’den mevzuat değişikliği tavsiyesi
Kamu Denetçiliği Kurumu, yaptığı değerlendirme sonrasında mevcut durumun değiştirilmesi için tavsiye kararı aldı.
KDK, aynı koşullara sahip sigortalıların yalnızca emeklilik başvuru tarihindeki farklılık nedeniyle daha düşük aylıkla karşılaşmasının önüne geçilmesi amacıyla mevzuat çalışması yapılmasını önerdi.
Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile SGK’ya, tahsis tarihinden kaynaklanan farkların azaltılmasına yönelik düzenleme yapılması yönünde tavsiyede bulunuldu.
Ancak söz konusu karar doğrudan bir yasa değişikliği anlamına gelmiyor. Mevcut sistemde emekli aylıkları, başvuru tarihindeki kurallar ve sigortalının emekliliğe esas bilgileri dikkate alınarak hesaplanmaya devam ediyor.
