Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), sağlık sorunları nedeniyle erken emeklilik planı yapan sigortalıları yakından ilgilendiren bir ayrıntıya dikkat çekti. Malullük aylığı bağlanabilmesi için yalnızca sağlık raporu alınması ve çalışma gücü kaybının belirlenen orana ulaşması yeterli olmuyor. Rahatsızlığın veya çalışma gücü kaybının hangi tarihte başladığı da başvurunun sonucunu doğrudan etkiliyor.
SGK Sağlık Kurulu tarafından kişinin ilk kez sigortalı olduğu tarihten önce malul durumda bulunduğunun belirlenmesi halinde malullük aylığı bağlanamıyor. Bu durumdaki sigortalılar için çalışma gücü kayıp oranı, sigortalılık süresi ve prim günü dikkate alınarak yaşlılık aylığına ilişkin farklı hükümler uygulanabiliyor.
Malulen emeklilik için yüzde 60 şartı
Malulen emeklilik hakkından yararlanabilmek için sigortalının çalışma gücünün en az yüzde 60’ını, ilk sigortalılık tarihinden sonra kaybetmiş olması gerekiyor. Karar, hastaneden alınan raporun ardından SGK Sağlık Kurulu tarafından veriliyor.
Aylık bağlanabilmesi için genel olarak en az 10 yıllık sigortalılık süresi ile toplam 1.800 gün uzun vadeli sigorta primi aranıyor. Başka birinin sürekli bakımına ihtiyaç duyacak derecede malul olduğu belirlenen kişilerde ise 10 yıllık sigortalılık şartı uygulanmıyor; 1.800 prim gününün tamamlanması yeterli kabul ediliyor.
Rahatsızlığı sigortadan önce başlayanlar ne yapacak?
Çalışma gücünün en az yüzde 60’ını sigortalı olmadan önce kaybettiği belirlenen kişiler malullük aylığından yararlanamasa da bazı koşullarla yaş şartı aranmadan yaşlılık aylığı alabiliyor.
Bu kapsamda değerlendirilen sigortalılar için 15 yıllık sigortalılık ve 3.960 prim günü şartı uygulanabiliyor. Çalışma gücü kaybı yüzde 50 ile 59 arasında olanlarda 16 yıl ve 4.320 gün; yüzde 40 ile 49 arasında olanlarda ise 18 yıl ve 4.680 gün koşulu gündeme gelebiliyor.
Sağlık raporu tek başına yeterli değil
Sigortalının herhangi bir hastaneden aldığı engellilik ya da sağlık kurulu raporu, doğrudan malulen emeklilik hakkı sağlamıyor. Sağlık belgeleri, çalışma geçmişi ve hastalığın başlangıç tarihi SGK tarafından birlikte inceleniyor.
Bu nedenle başvuruda bulunacak kişilerin sigorta başlangıç tarihini, prim gününü ve hastalığa ilişkin eski sağlık kayıtlarını kontrol etmesi önem taşıyor. Malullük aylığı ile engellilik nedeniyle yaşlılık aylığı farklı şartlara bağlı olduğundan, kişiye uygulanacak emeklilik yöntemi dosyadaki bilgilere göre belirleniyor.
