"1 Aralık Dünya AIDS Günü" kapsamında açıklama yapan Halk Sağlığı ve İç Hastalıkları Uzmanı Dr. M. Emin Dinççağ, HIV/AIDS kayıtlarının Türkiye’de artış eğiliminde olduğunu belirterek, "Gizlenmek, utanmak, yok saymak hastalığı azaltmıyor; aksine yayılımını hızlandırıyor" dedi.
Dünya ve Türkiye’de HIV/AIDS Durumu
Dünya Sağlık Örgütü’nün 1988 yılından bu yana 1 Aralık’ı "Dünya AIDS Günü" ilan ettiğini hatırlatan Dr. Dinççağ, HIV/AIDS’in hâlâ küresel halk sağlığını tehdit eden önemli hastalıklardan biri olduğunu vurguladı. Dünya genelinde 1981’den bu yana 40 milyon kişi HIV/AIDS nedeniyle yaşamını yitirdi, bugün ise 39 milyon kişi HIV taşıyıcısı olarak kayıtlarda yer alıyor.
Türkiye’de Vakalar Azalmak Yerine Artıyor
Türkiye’de 1985-2024 yılları arasında 2 bin 438 AIDS vakası ve 45 bin 835 HIV pozitif birey kayıtlara geçti. Dr. Dinççağ, Batı ülkelerinde vaka sayılarının düştüğünü, ancak Türkiye’de artış gözlendiğini belirterek, "Hastalığın gizlenmesi, dışlanma korkusu, toplumsal baskı, utanma duygusu ve boşvermişlik, bireyleri sağlık kuruluşlarına geç başvurmaya itiyor. Bu durum hem yayılımı hızlandırıyor hem de tedaviyi güçleştiriyor" dedi.
Erken Tanı ve Test Hayat Kurtarıyor
HIV’in günümüzde hem kontrol altına alınabilir hem de bulaşması önlenebilir bir hastalık olduğuna dikkat çeken Dr. Dinççağ, erken tanının kritik önem taşıdığını ifade ederek, "HIV testi utanılacak veya korkulacak bir tetkik değildir. Birçok hasta tanısını rutin taramalarda, ameliyat öncesi kontrollerde tesadüfen alıyor. Oysa belirtileri olan ya da risk grubundaki bireylerin gecikmeden sağlık kuruluşlarına başvurması hayat kurtarır" dedi.
Ateş, üşüme, gece terlemesi, halsizlik, boğaz ağrısı, lenf bezi büyümesi, ağız yaraları, zona, kurdeşen ve egzama gibi bulguların önemine vurgu yapan Dr. Dinççağ, bağışıklık sistemi zayıf kişilerin daha dikkatli olması gerektiğini söyledi.
HIV Pozitif Bireylerde AIDS’e Dönüşme Oranı Yaklaşık %5
Uzmanlar, tespit edilen HIV pozitif kişi sayısının resmi rakamların en az iki katı olabileceğini belirtiyor. Türkiye’de yalnızca 1 Ocak-7 Kasım 2024 arasında 1.527 kişiye HIV tanısı konurken, 40 kişi AIDS nedeniyle tedavi altına alındı. Dr. Dinççağ, yayılımın hızlandığını belirterek daha ciddi ve kapsamlı tedbirlerin alınması gerektiğini söyledi.
Toplumun Bilinçlendirilmesi Kritik Önlem
HIV/AIDS ile mücadelede temel unsurun eğitim ve toplumsal farkındalık olduğunu ifade eden Dr. Dinççağ, medyaya, öğretmenlere, eğitimcilere ve halk sağlığı önderlerine önemli sorumluluklar düştüğünü belirtti: "Virüs nasıl bulaşır, belirtileri nelerdir, nasıl korunulur? Bu soruların cevabını toplumun tüm kesimleri bilmeli. Bilinç artarsa yayılım azalır."
