Dünya genelinde yaygın olarak görülen kanser türlerinden biri olan kolon kanseri, erken teşhis edildiğinde büyük ölçüde tedavi edilebiliyor. Uzmanlara göre hastalık erken evrede tespit edildiğinde hastaların yaşam süresi ve tedavi başarısı önemli ölçüde artıyor. Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Murat Keskin, kolon kanserinde erken teşhisin hayati öneme sahip olduğunu vurgulayarak, erken evrede teşhis konulan hastalarda 5 yıllık yaşam oranının yüzde 90’a kadar çıkabildiğini belirtiyor.
Kolon Kanseri Dünyada En Sık Görülen Kanser Türlerinden Biri
Kalın bağırsak kanseri olarak da bilinen kolon kanseri, dünya genelinde oldukça yaygın bir hastalık olarak dikkat çekiyor. Kadınlarda meme ve akciğer kanserinden sonra, erkeklerde ise akciğer ve prostat kanserinden sonra en sık görülen üçüncü kanser türü olarak gösteriliyor. Her yıl yaklaşık 1 milyon kişi kolon kanseri teşhisi alıyor.
Uzmanlar, hastalığın hem kadınlarda hem de erkeklerde benzer oranlarda görüldüğünü ifade ediyor. Ancak erken teşhis oranlarının düşük olması, hastalığın ölüm oranlarını artıran önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Yapılan değerlendirmelere göre kolon kanseri vakalarının yalnızca yaklaşık yüzde 37’si erken evrede tespit edilebiliyor.
Yaş Faktörü En Büyük Risklerden Biri
Kolon kanserinin oluşumunda birçok risk faktörü bulunuyor. Uzmanlara göre bu faktörler arasında en belirleyici olanı yaş. Hastalık genç bireylerde de görülebilse de en yüksek risk grubunu 50 yaş ve üzerindeki kişiler oluşturuyor. Araştırmalar, kolon kanseri teşhisi konulan hastaların yüzde 90’dan fazlasının 50 yaşın üzerinde olduğunu ortaya koyuyor.
Bunun yanı sıra bazı yaşam tarzı ve sağlık geçmişi faktörleri de kolon kanseri riskini artırabiliyor. Kalın bağırsakta daha önce polip oluşmuş olması, ailede kolon kanseri öyküsü bulunması, sigara ve alkol kullanımı, liften fakir ve hayvansal yağ açısından zengin beslenme, hareketsiz yaşam tarzı ve obezite bu risk faktörleri arasında yer alıyor. Ayrıca ülseratif kolit ve Crohn gibi iltihaplı bağırsak hastalıkları da riskin artmasına neden olabiliyor. Daha önce kalın bağırsak, meme, rahim veya yumurtalık kanseri geçirmiş kişilerde de kolon kanseri gelişme ihtimali daha yüksek olabiliyor.
Kolon Kanserlerinin Büyük Bölümü Poliplerden Gelişiyor
Uzmanlara göre kolon kanserlerinin yaklaşık yüzde 90’ı bağırsaklarda oluşan poliplerden kaynaklanıyor. Bu nedenle bağırsakta tespit edilen her polipin mutlaka çıkarılması ve patolojik olarak incelenmesi gerekiyor. Poliplerin erken dönemde alınması, kanser gelişimini önlemede önemli bir rol oynuyor.
Belirtiler Dikkate Alınmalı
Kolon kanseri bazı belirtilerle kendini gösterebiliyor. Makattan kan gelmesi veya dışkıda kan görülmesi en sık karşılaşılan belirtiler arasında yer alıyor. Bunun dışında karın ağrısı, kansızlık, nedeni açıklanamayan kilo kaybı ve bağırsak alışkanlıklarında değişiklikler de dikkat edilmesi gereken işaretler arasında bulunuyor.
Uzmanlar ayrıca kabızlık veya ishal atakları, dışkı kalınlığında incelme gibi değişimlerin de kolon kanserinin habercisi olabileceğine dikkat çekiyor. Bu tür belirtilerin görülmesi durumunda vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması öneriliyor.
Tarama Testleri Ölüm Riskini Azaltabiliyor
Kolon kanserinin erken teşhisinde en etkili yöntemler arasında dışkıda gizli kan testi ve kolonoskopi gibi tarama yöntemleri bulunuyor. Rektosigmoidoskopi ve kolonoskopi işlemlerinde ucunda kamera bulunan özel cihazlar kullanılarak kalın bağırsak ayrıntılı şekilde incelenebiliyor.
Uzmanlar, düzenli tarama programlarının uygulanmasıyla kolon kanserine bağlı ölüm oranlarının yaklaşık yüzde 33 oranında azaltılabileceğini belirtiyor. Risk grubunda olmayan bireylerin 50 yaşından sonra en az bir kez kolonoskopi yaptırmaları ve sonrasında her 5 yılda bir taramayı tekrarlamaları öneriliyor.
Sağlıklı Yaşam Tarzı Riskleri Azaltıyor
Kolon kanserinden korunmak için sağlıklı yaşam alışkanlıkları büyük önem taşıyor. Uzmanlar, lif açısından zengin gıdaların tüketilmesini, hayvansal yağ oranı yüksek besinlerin sınırlanmasını ve düzenli egzersiz yapılmasını öneriyor. Bunun yanı sıra sigara ve alkol kullanımından uzak durmak, fazla kilolardan kurtulmak ve aktif bir yaşam sürmek de kolon kanseri riskini azaltan önemli adımlar arasında yer alıyor.
