Türkiye’de ne eğitimde ne istihdamda yer alan, halk arasında “ev genci” diye anılan 15 29 yaş grubuna yönelik yeni bir istihdam modeli hazırlanıyor. Yaklaşık 5 milyon genci ilgilendirdiği belirtilen çalışmada hedef, gençleri yeniden üretim ve çalışma hayatının içine çekmek. Bu kapsamda “Gençlerin Üretim Çağı” adıyla duyurulacak hamlenin 6 Ocak 2026’da kamuoyuna açıklanması bekleniyor. Projenin üç yıllık dönemde yaklaşık 3,5 milyon genci istihdama kazandırmayı amaçladığı ifade ediliyor.
GÜÇ modeli kimleri hedefliyor, ne vaat ediyor?
Planlanan adımlardan biri, düzenli ve sürekli işte çalışmayan gençlerin de sosyal güvenlik sistemine dahil edilebilmesi. Özellikle dönemsel çalışan ya da düzensiz geliri olan gençler için “gelir kriteri” temelli bir formül üzerinde duruluyor. Böylece prim günlerini biriktirmekte zorlanan gençlerin, belirli koşullarla emeklilik hakkına giden yola daha erken dahil edilmesi hedefleniyor.
Ev genci (NEET) nedir, neden büyüyen bir sorun?
Ev genci (NEET), “ne eğitimde ne istihdamda” kalan gençleri tanımlayan bir kavram. Bu grupta yer alan gençlerin önemli bir kısmı, aldığı eğitimin iş piyasasındaki beklentilerle örtüşmemesi, uzun süren iş arama süreçlerinin yarattığı umutsuzluk ve özellikle büyük şehirlerde artan yaşam maliyetleri nedeniyle çalışma hayatından uzaklaşabiliyor. Barınma ve ulaşım gibi temel giderler yükseldikçe, bazı gençler aile yanında kalmayı daha “mantıklı” bir çıkış yolu olarak görüyor.
Hangi adımlar öne çıkıyor?
Taslakta iş gücü ihtiyacının her yıl güncellenmesi, sahada açık iş analizleri yapılması ve gençlere İŞKUR üzerinden iş ve meslek danışmanlığı verilmesi gibi başlıklar öne çıkıyor. Mesleki kurslar, işbaşı eğitim programları ve girişimcilik desteklerinin artırılması, işveren tarafında ise genç istihdamında sigorta primi ve ücret destekleriyle teşvik mekanizmalarının güçlendirilmesi planlanıyor. Ayrıca dijital pazarlama, yazılım, veri analizi gibi geleceğin mesleklerine dönük kısa ve yoğun eğitim programlarının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Esnek çalışma düzenlemesi de gündemde
Çalışmanın bir diğer ayağında esnek ve saat bazlı çalışma modellerine ilişkin yasal düzenleme hazırlığı olduğu belirtiliyor. Bu adımla, işgücüne uzak kalan gençlerin kısmi süreli çalışmayla sisteme adım atması ve zamanla kalıcı istihdama geçişinin kolaylaştırılması amaçlanıyor.
