Yumurta tüketiminin ileri yaşlarda Alzheimer hastalığına yakalanma riskiyle ilişkisini inceleyen geniş kapsamlı bir araştırmadan dikkat çekici sonuçlar çıktı. ABD’de yaklaşık 40 bin kişinin uzun yıllar boyunca takip edildiği çalışmada, düzenli yumurta tüketenlerde Alzheimer tanısı alma oranının daha düşük olduğu belirlendi.
Loma Linda Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü çalışmada, Adventist Health Study-2 kapsamında yer alan 39 bin 498 kişinin beslenme alışkanlıkları ve sağlık kayıtları incelendi. Katılımcılar ortalama 15,3 yıl boyunca takip edildi. Bu süre içerisinde 2 bin 858 kişiye Alzheimer hastalığı tanısı konuldu.
Araştırmanın sonuçları The Journal of Nutrition dergisinde yayımlandı.
Haftada 5 kez tüketenlerde risk yüzde 27 daha düşük
Çalışmada yumurta tüketim sıklığı ile Alzheimer tanısı arasındaki ilişki ayrı ayrı değerlendirildi.
Yumurtayı hiç tüketmeyen ya da çok seyrek tüketenlerle karşılaştırıldığında, haftada en az 5 kez yumurta yiyenlerde Alzheimer riski yüzde 27 daha düşük bulundu.
Daha seyrek tüketenlerde de benzer yönde sonuçlar görüldü. Ayda 1 ila 3 kez yumurta tüketenlerde risk yüzde 17, haftada 2 ila 4 kez tüketenlerde ise yüzde 20 daha düşük hesaplandı.
Ancak araştırmacılar, bu sonucun yumurtanın Alzheimer hastalığını doğrudan önlediği anlamına gelmediğine özellikle dikkat çekiyor.
Araştırmanın önemli bir sınırı var
Çalışmanın gözlemsel nitelikte olması, sonuçların dikkatli değerlendirilmesini gerektiriyor. Çünkü beslenme alışkanlıklarının yanı sıra fiziksel aktivite, diğer gıdaların tüketimi, mevcut hastalıklar ve genel yaşam tarzı gibi birçok unsur Alzheimer riskini etkileyebiliyor.
Araştırmacılar bu değişkenlerin önemli bölümünü istatistiksel olarak hesaba katmış olsa da yumurta tüketimi ile Alzheimer arasındaki doğrudan neden-sonuç ilişkisini ortaya koymak için yeni ve kontrollü çalışmalara ihtiyaç bulunuyor.
Yumurtadaki kolin dikkat çekiyor
Bilim insanlarının üzerinde durduğu unsurlar arasında kolin öne çıkıyor. Yumurta, kolin açısından zengin besinlerden biri olarak biliniyor. Vücutta kolin, hafıza ve öğrenme süreçlerinde rol oynayan asetilkolin adlı nörotransmitterin üretiminde kullanılıyor.
2024 yılında yayımlanan başka bir araştırmada da yumurta tüketimi ile daha düşük Alzheimer riski arasında ilişki belirlenmiş ve bu bağlantının bir bölümünün kolin alımıyla açıklanabileceği değerlendirilmişti.
Bununla birlikte yumurtada lutein, zeaksantin, omega-3 yağ asitleri ve fosfolipitler gibi farklı besin öğeleri de bulunuyor.
Araştırmacılar mevcut bulguların, “Alzheimer’dan korunmak için her gün yumurta yenmeli” şeklinde kesin bir öneriye dönüştürülmemesi gerektiğini vurguluyor. Çalışma, yumurta tüketimi ile daha düşük Alzheimer riski arasında dikkat çekici bir ilişki ortaya koysa da kesin sonuç için yeni araştırmalar gerekiyor.
