Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yurt dışından temin edilen ilaçlarla ilgili alım sürecinde yeni bir uygulama dönemine geçiyor. Hastaların tedaviye erişiminde aksama yaşanmaması, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması ve ilaç alımlarında rekabetin artırılması amacıyla hazırlanan yeni sistem, sürecin daha şeffaf yürütülmesini hedefliyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte yurt dışı ilaç alımlarında karar süreci belirli kriterler üzerinden ilerleyecek. Özellikle kanser tedavisinde kullanılan ve Türkiye’de doğrudan temin edilemeyen bazı ilaçların yurt dışından getirildiği düşünüldüğünde, sistemin hem hastalar hem de kamu bütçesi açısından önemli sonuçlar doğurması bekleniyor.
Yurt dışı ilaç alımında komisyon dönemi
Yeni sistem kapsamında “Yurt Dışı İlaç Alım Komisyonu” kurulacak. Komisyon, yurt dışından temin edilecek ilaçlara ilişkin ihtiyaç listesini, alım süresini ve kullanılacak yöntemi belirleyecek. Bu süreçte tahmini ihtiyaç miktarı, bütçe imkânları, ilacın özel durumu, aciliyet ve geçmiş dönem kullanım verileri dikkate alınacak.
Komisyonun eksiksiz toplanması esas olacak ve kararlar oy çokluğuyla alınacak. Belirlenen ilaç listesi ve alım yöntemi, ihale yetkilisinin onayına sunulacak. Listede yer almayan veya alternatif olabilecek ilaçlar için ayrıca piyasa araştırması yapılabilecek.
Dinamik alım sistemi devreye girecek
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri de dinamik alım sistemi olacak. Yurt dışından temin edilecek ilaçlar için kurulabilecek bu sistem, başvuru yapmak isteyen tüm taraflara açık olacak. Ancak sürece katılmak isteyenlerin, ön yeterlik aşamasında belirlenen kriterleri karşılaması gerekecek.
Ön yeterlik değerlendirmesi sırasında fiyat teklifi alınmayacak. Aynı takvim yılı içinde aynı beşeri tıbbi ürün için başvurusu üç kez reddedilen adaylar, yeniden başvuru yapamayacak. Dinamik alım sistemi üzerinden ihtiyaç halinde münferit alımlar da gerçekleştirilebilecek.
Rekabet ve şeffaflık öne çıkacak
İlaç alımlarında teklifler yalnızca fiyat üzerinden değil, varsa fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak değerlendirilecek. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekliyle sözleşme imzalanacak. Ancak dinamik alım sisteminin kurulması, SGK’ye mutlaka alım yapma yükümlülüğü getirmeyecek.
Beşeri tıbbi ürünler ve bu ürünlere ilişkin hizmet alımlarında açık ihale veya pazarlık usulü uygulanabilecek. Açık ihalelerde tüm istekliler teklif verebilirken, pazarlık usulünde SGK tarafından davet edilen istekliler sürece dahil olabilecek.
Doğrudan temin seçeneği de olacak
Komisyonun gerekli gördüğü durumlarda, ilan yapılmadan ve bazı hallerde teminat alınmadan doğrudan temin yoluna gidilebilecek. Bu yöntemde davet edilen isteklilerle fiyat üzerinde görüşme yapılabilecek.
İhalelerde ve dinamik alım sistemiyle gerçekleştirilecek münferit alımlarda, teklif edilen bedelin yüzde 3’ünden az olmamak üzere geçici teminat alınacak. Alım sonuçları ise en geç 15 iş günü içinde Kamu İhale Kurumu’na bildirilecek. Yeni sistemle birlikte SGK’nin yurt dışı ilaç temininde daha kontrollü, rekabetçi ve izlenebilir bir süreç yürütmesi amaçlanıyor.
