Emeklilik planı yapanların en çok takip ettiği konulardan biri prim gün sayısı ve yaş şartı. Riskli ve yıpratıcı işlerde çalışanlar için ise tablo biraz farklı ilerliyor. Çünkü “yıpranma payı” olarak bilinen fiili hizmet süresi zammı, belirli meslek gruplarında hem prim gününü büyütüyor hem de emeklilik yaşını daha erkene çekebiliyor. 2026 yılında yapılan düzenlemeyle bu hakların kapsamı genişletilerek daha fazla çalışanın sisteme dahil edilmesi hedeflendi.
Yıpranma payının mantığı basit, ama etkisi oldukça güçlü. Normalde bir yıl çalışan kişi 360 gün prim kazanıyor. Fiili hizmet süresi zammı uygulanan işlerde ise mesleğin risk düzeyine göre yıla ek 60, 90 ya da 180 gün ilave prim yazılabiliyor. Yani aynı takvim yılı içinde çalışmış olsanız bile SGK kayıtlarında daha uzun süre çalışmış gibi görünüyorsunuz. Bu da “Ben daha hızlı prim doldurabilir miyim” sorusuna net bir yanıt veriyor, evet, bazı mesleklerde mümkün.
Prim gününe ek, yaş şartına indirim
Uygulamayı somutlaştırmak için şöyle düşünün. Yılda 90 gün ilave prim tanınan bir işte 12 ay çalışan bir kişinin primi 360 yerine 450 gün olarak hesaplanıyor. Bu sayede emeklilik için gerekli gün sayısına daha kısa sürede yaklaşılabiliyor. Üstelik iş sadece primle bitmiyor. Biriken ilave süreler, emeklilik yaş haddinden de düşülebiliyor. Bu indirim çoğunlukla 5 yıla kadar uygulanırken, çok ağır işlerde daha yüksek avantajların oluşabildiği ifade ediliyor.
Hangi meslekler yararlanabiliyor
Fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki meslekler arasında sağlık çalışanları öne çıkıyor. Doktor, hemşire, ebe, hasta bakıcı, röntgen teknisyeni, ambulans şoförü gibi alanlarda çalışanlar bu haktan yararlanabiliyor. Gazetecilikte ise sarı basın kartı şartının altı çiziliyor. Maden ve yer altı işleri en yüksek yıpranma payına sahip gruplar arasında gösterilirken, güvenlik birimlerinde görev yapan asker, polis, MİT personeli ve infaz koruma memurları da kapsamda yer alıyor. Demir çelik gibi ağır sanayi kollarında, kimyasal maddeyle temasın yoğun olduğu işlerde ve itfaiye hizmetlerinde de benzer şekilde yıpranma payı uygulanıyor.
2026 düzenlemesiyle ayrıca çimento, alüminyum, dökümhane ve cam sanayisinde çalışanların da kapsama dahil edildiği belirtiliyor. Erken emeklilik hesabı yaparken en kritik nokta şu, çalışılan işin gerçekten fiili hizmet süresi zammına tabi olması ve bunun SGK kayıtlarına doğru şekilde yansıması. Bu yüzden çalışanların kendi prim dökümlerini düzenli kontrol etmesi, iş yerindeki bildirimlerin doğru yapıldığından emin olması önemli görülüyor.
