Yargıtay, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamı dışında değerlendirilen ev hizmetleri ve tarım işlerinde çalışanlara ilişkin önemli bir karara imza attı. Oy birliğiyle alınan kararda, belirli koşulların oluşması halinde bu alanlarda çalışan işçilerin ihbar tazminatı hakkı elde edebileceği hükme bağlandı.
Karar, iş hukukunda kapsam tartışmalarını yeniden gündeme taşırken, özellikle ev hizmetleri ve tarım işlerinde çalışanların hakları açısından emsal niteliği taşıyor.
Belirsiz Süreli İş İlişkisine Vurgu
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından verilen kararda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun kapsamı dışında kalan iş ilişkilerinde dahi, Türk Borçlar Kanunu hükümlerinin devreye girebileceği belirtildi. Özellikle belirsiz süreli sözleşmeye dayanan iş ilişkilerinde ihbar tazminatı hakkının doğabileceği vurgulandı.
Kararda, iş ilişkisinin niteliğinin belirlenmesinde sadece sektör değil, fiili çalışma koşullarının ve sözleşme yapısının da dikkate alınması gerektiği ifade edildi.
Çiftlikte 5 Yıllık Çalışma İddiası
Karara konu olan olayda, bir çiftlikte çalışan Z.M. ve S.M. isimli karı-koca, yaklaşık 5 yıl boyunca kesintisiz şekilde çalıştıklarını ileri sürdü. S.M.’nin çiftlikte at bakımı, ahır temizliği ve bahçe işleriyle ilgilendiği, eşi Z.M.’nin ise ev işleri ve yemek hazırlama görevlerini üstlendiği belirtildi.
Çift, işten herhangi bir bildirim yapılmadan çıkarıldıklarını iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile birlikte çeşitli işçilik alacaklarının ödenmesini talep etti.
Davalı işveren ise çiftin yaptığı işlerin İş Kanunu kapsamında değerlendirilemeyeceğini savunarak taleplerin reddini istedi.
Mahkeme ve Yargıtay Süreci
İlk derece mahkemesi, davacıların yaptıkları işlerin niteliği gereği 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle davayı reddetti. Ancak dosya temyiz edilince devreye giren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, farklı bir değerlendirme yaptı.
Yargıtay kararında, tanık beyanlarının feshin haklı nedenine ilişkin somut bilgi içermediği ve işverenin devamsızlığa dair yeterli delil sunamadığı belirtildi. Bu nedenle feshin işveren tarafından gerçekleştirildiği kabul edildi.
İhbar Tazminatı Hakkı Doğabilir
Yüksek Mahkeme, yapılan değerlendirmede kıdem tazminatı şartlarının oluşmadığını ancak Türk Borçlar Kanunu’nun 432 ve 438. maddeleri uyarınca ihbar tazminatı hakkının doğabileceğini ifade etti.
Kararda, “iş ilişkisinin belirsiz süreli olması halinde, İş Kanunu kapsamı dışında kalsa dahi ihbar tazminatının gündeme gelebileceği” vurgulanarak dosyanın bu kapsamda yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
İş Hukukunda Emsal Niteliğinde Karar
Uzmanlara göre bu karar, özellikle ev hizmetleri ve tarım sektöründe çalışan binlerce kişi açısından önemli bir emsal oluşturuyor. İş ilişkisinin niteliği ve sözleşme yapısı, bundan sonraki davalarda belirleyici unsur olacak.
