Yargıtay, kira sözleşmelerine ilişkin önemli bir emsal karar vererek, tarafların anlaşmazlık durumunda sözleşmeyi süresi dolmadan feshedebileceğini netleştirdi. Mahkemenin vurguladığı “çekilmezlik hali” kavramı, kira ilişkilerinde tarafların zor durumda kalması durumunda yasal olarak sözleşmeyi sona erdirebileceğini gösteriyor. Karar, hem konut hem de çatılı iş yeri kiralarını kapsıyor ve kira davalarına yeni bir yön kazandırıyor.
Anamur Dosyası ve Mahkeme Süreci
Karar, Anamur’da yaşanan bir kira anlaşmazlığını konu alıyor. 2022 yılında imzalanan kira sözleşmesi kapsamında ev sahibi, kira süresi bitmeden kiracının evi tahliye etmemesi üzerine sözleşmeyi feshetmek istedi. Anamur Sulh Hukuk Mahkemesi, davayı reddederek ev sahibini haksız buldu. Mahkeme, davanın kira süresi dolmadan açıldığını ve fesih talebinin “ihtiyaç sebebiyle fesih” kapsamında ele alınması gerektiğini belirtti.
Ancak dosya, Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına bozma talebi sonrası Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin incelemesine sunuldu. Yüksek Mahkeme, kararında tarafların çekilmezlik durumunda sözleşme ile bağlı kalmasının beklenemeyeceğini vurguladı.
Çekilmezlik Hali ve Olağanüstü Fesih
Yargıtay, kararda “Herhangi bir nedenle, sürekli edinimli sözleşmeler kapsamında olan kira sözleşmesinde, taraflardan biri için çekilmezlik hali ortaya çıkmışsa, o tarafın sözleşme ile bağlı kalması beklenemez” ifadesine yer verdi. Buna göre, taraflardan herhangi biri, olağan fesih süresine uyarak sözleşmeyi dilediği zaman feshedebilir. Bu hak, konut kiraları kadar iş yeri kiralarını da kapsıyor.
6098 Sayılı Borçlar Kanunu’nun 331. maddesi, kira sözleşmelerinde olağanüstü fesih hakkını düzenliyor. Maddeye göre, kira ilişkisinin devamını taraflardan biri için çekilmez hâle getiren önemli sebepler ortaya çıkarsa, sözleşme yasal fesih bildirim süresine uyularak her zaman feshedilebiliyor. Hâkim, olağanüstü fesih bildiriminin parasal etkilerini somut duruma göre belirleyebiliyor.
Emsal Niteliği ve Kira Hukukuna Etkisi
Yargıtay’ın bu kararı, kira davalarında taraflara önemli bir dayanak sağlıyor. Özellikle anlaşmazlıkların uzun sürelere yayılmasını önleyerek, hem kiracı hem de ev sahibi için sözleşmeden kaynaklanan hakların korunmasına imkan tanıyor. Çekilmezlik halinin varlığı, artık kira süresinin bitmesini beklemeye gerek kalmadan fesih hakkını gündeme getiriyor.
Bu karar, kira ilişkilerinde esneklik ve taraflar açısından güvence sağlarken, mahkemeler için de emsal oluşturuyor. Taraflar, kira sözleşmesinde yaşanan ciddi anlaşmazlıklarda haklarını daha hızlı ve yasal zeminde kullanabilecek.
