Enfeksiyon ve Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Sünbül, HIV enfeksiyonunun dünya genelinde ciddi bir sağlık sorunu olmaya devam ettiğini belirtti. Prof. Dr. Sünbül, 2020 verilerine göre, dünya genelinde 38 milyon kişinin HIV ile yaşadığını ve bu hastaların yaklaşık beşte birinin hastalığının farkında olmadığını açıkladı. Bu durum, HIV’in tanı ve farkındalık eksikliğinin halen önemli bir sorun olduğunu ortaya koyuyor.
HIV’in Yaygınlığı ve Gelecek Tahminleri
Prof. Dr. Sünbül, HIV’in hemen her ülkede görüldüğünü vurgulayarak, “Hastalığın tespit edildiği günden bu yana 75,7 milyon kişi HIV ile enfekte olmuş ve bunların 32,7 milyonu yaşamını yitirmiştir. Sadece geçtiğimiz yıl 690 bin kişi HIV enfeksiyonundan hayatını kaybetmiş, 1,5 milyon kişi ise yeni enfekte olmuştur” dedi. Her gün dünya genelinde yaklaşık 4 bin 500 kişinin HIV ile enfekte olduğunu ve bunların yüzde 59’unun Sahra Altı Afrika’da yaşadığını belirten Sünbül, önümüzdeki 10 yıl içinde HIV kaynaklı ölümlerin 7,7 milyon kişiye ulaşabileceğini ifade etti.
HIV’in Belirtileri ve Hastalığın Seyri
Hastalığın belirtilerinin enfeksiyonun aşamasına göre değiştiğini söyleyen Prof. Dr. Sünbül, erken dönemde hastalarda grip benzeri semptomlar görülebileceğini belirtti. “Bulaşmadan birkaç hafta sonra ateş, baş ağrısı, cilt döküntüleri ve boğaz ağrısı ortaya çıkabilir. Hastalık ilerledikçe bağışıklık sistemi zayıflar, lenf bezleri şişer, kilo kaybı, ateş, ishal ve öksürük başlar. Tedavi edilmediğinde verem, menenjit ve bazı kanserler gelişebilir” diye ekledi. HIV enfeksiyonu ilerledikçe AIDS evresine geçiyor ve bu süreç genellikle 2–15 yıl sürüyor.
Bulaşma Yolları ve Risk Faktörleri
Prof. Dr. Sünbül, HIV’in kan, semen, süt gibi vücut sıvılarıyla bulaştığını belirtti. Ayrıca gebelik sırasında anneden bebeğe geçebileceğini ve cinsel partnerlere de bulaşabileceğini vurguladı. Korunmasız cinsel ilişki, damar içi uyuşturucu kullanımı, steril olmayan iğne ve dövme uygulamaları ile bazı tıbbi işlemler risk faktörleri arasında yer alıyor. Cinsel yolla bulaşan diğer hastalıkların varlığı da riski artırıyor.
Tanı ve Tedavi Olanakları
Hastalığın erken tanısının mümkün olduğunu ifade eden Prof. Dr. Sünbül, “HIV testleri aynı gün sonuç verebiliyor. Erken tanı ve tedavi, hastalığın seyrini olumlu yönde etkiliyor. Modern tedavi yöntemleri, virüsün çoğalmasını engelleyerek bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı oluyor. Ancak etkili bir aşı henüz geliştirilmiş değil” dedi.
