Çocukların ayak gelişiminde doğru ayakkabı seçimi, sanıldığından çok daha büyük önem taşıyor. Yalnızca görünümüne bakılarak alınan, ayağı sıkan veya çocuğun hareketlerini kısıtlayan ayakkabılar; ağrı, tırnak batması ve ayak yapısında bozulma gibi sorunlara zemin hazırlayabiliyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Sevil Bilir, özellikle ilk ayakkabının ne zaman ve nasıl seçileceği konusunda ailelere önemli uyarılarda bulundu.
Çocukların ayakları büyüme döneminde hızla değiştiği için ayakkabıların belirli aralıklarla kontrol edilmesi gerekiyor. Bir süre önce rahat olan ayakkabı, kısa zaman içerisinde ayağı sıkmaya başlayabiliyor. Bu nedenle yalnızca satın alma sırasında değil, kullanım süresince de ayakkabının çocuğun ayağına uygun olup olmadığı takip edilmeli.
İlk ayakkabı ne zaman alınmalı?
Bebeklerin yürümeye başlamadan önce ayakkabıya ihtiyaç duymadığını belirten Doç. Dr. Sevil Bilir, ilk ayakkabının dış ortamda yürümeye başlanmasıyla birlikte alınması gerektiğini söyledi.
Bilir, “Bebekler ev içinde vakit geçirirken ve henüz yürümeye başlamamışken ayakkabı kullanmalarına gerek yoktur. Ayakkabı ihtiyacı, yürümeye başlayıp dışarıda zaman geçirdikleri dönemde başlar” ifadelerini kullandı.
Ev içerisinde ayakkabı kullanımının zorunlu olmadığını belirten Bilir, çocuğun ayak hareketlerini kısıtlamayan bir ortam oluşturulmasının önemine dikkat çekti.
Ayakkabıda ne kadar boşluk bırakılmalı?
Ayakkabı seçimindeki en önemli konulardan birinin doğru numara olduğunu vurgulayan Bilir, ayağı sıkan modellerden uzak durulması gerektiğini belirtti.
“Ayakkabı, çocuğun ayağını sıkmamalı ve parmakların rahat hareket edebileceği alan bırakılmalıdır. Bu nedenle ölçüm, gün içinde ayakların en şiş olduğu öğleden sonra saatlerinde yapılmalı ve en uzun parmağının ön tarafından yaklaşık 1-1,5 santimetre pay bırakılmalıdır.”
Yanlış numaradaki ayakkabıların çocuklarda ağrıya, tırnak batmasına ve zamanla ayak yapısının bozulmasına neden olabileceğini kaydeden Bilir, ayakkabının yalnızca uzunluğunun değil genişliğinin de çocuğun ayağına uygun olması gerektiğini ifade etti.
Dar ve sivri burunlu modellerden kaçınılmalı
Çocuk ayakkabısının ön bölümünün geniş ve yuvarlak olması gerektiğini belirten Bilir, parmakları birbirine sıkıştıran dar ve sivri burunlu modellerin tercih edilmemesi gerektiğini söyledi.
Ayakkabının topuk bölümünün ayağı kavraması, tabanının kaymayı önlemesi ve hareket sırasında çocuğun ayağını desteklemesi gerekiyor. Malzeme seçiminde ise ayağın hava almasını sağlayan, yumuşak ve esnek ürünlerin öne çıkması gerektiği belirtildi.
Bilir, “Topuk kısmı ayağı iyi kavramalı, tabanı kaymaz olmalı. Ayrıca ayakkabıların yumuşak, esnek ve hava alabilen materyallerden üretilmiş olması gerekir. Deri, kanvas ya da fileli yapılar bu açıdan daha uygundur” dedi.
Ayak numarası düzenli kontrol edilmeli
Çocukların hızlı büyümesi nedeniyle ayakkabı numarasının sık aralıklarla kontrol edilmesi gerektiğini vurgulayan Bilir, “Bebeklerde ayak numarası neredeyse her ay kontrol edilmelidir. Daha büyük çocuklarda ise en geç üç ayda bir kontrol edilmesi gerekir” ifadelerini kullandı.
Başka bir çocuğun daha önce kullandığı ayakkabıların tercih edilmemesi gerektiğini de belirten Bilir, her ayağın farklı bir yapıya sahip olduğunu hatırlattı. Kullanılmış ayakkabıların iç bölümü zamanla ilk kullanıcının ayak şekline göre biçimlendiği için yeni kullanıcının hareket düzenini olumsuz etkileyebiliyor.
Ailelerin çocuklarının yürüyüşünü gözlemlemesi, ayakkabının vurup vurmadığını kontrol etmesi ve kızarıklık ya da ağrı gibi şikâyetleri dikkate alması, sağlıklı ayak gelişimi açısından önem taşıyor.
