Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan güncel verilere göre, 2024 yılında Türkiye’de en fazla israf edilen gıda grubu taze meyve ve sebzeler oldu. Araştırma, hanelerde gıda israfına ilişkin dikkat çeken sonuçlar ortaya koydu.
En Fazla İsraf Taze Meyve ve Sebzelerde
Verilere göre gıda israfında ilk sırayı yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler aldı. Bu grubu yüzde 32,5 ile ekmek izlerken, üçüncü sırada yüzde 15,1 oranıyla süt ve süt ürünleri yer aldı.
Kuru bakliyatların israf oranı yüzde 5,9 olarak belirlenirken, makarna ile et ve et ürünlerinde bu oran yüzde 2,7 seviyesinde kaldı.
İsrafın En Büyük Nedeni: Bozulma
Araştırmada, gıdaların neden çöpe atıldığı da detaylandırıldı. Buna göre tüketicilerin yüzde 74,4’ü gıdaları bozulduğu için israf ettiğini belirtti.
Katılımcıların yüzde 12,1’i son kullanma tarihinin geçmesini, yüzde 6,3’ü ise fazla alışveriş yapma veya ihtiyaçtan fazla yemek hazırlama gibi nedenleri gıda israfının sebebi olarak gösterdi.
Hanelerin Büyük Bölümü İsraf Yapmadığını Belirtiyor
Araştırmaya katılan hane halklarının yüzde 84’ü gıda ürünlerini hiç çöpe atmadığını ifade etti. Gıdaları nadiren israf ettiğini söyleyenlerin oranı yüzde 12,7 olurken, sık sık israf ettiğini belirtenlerin oranı yalnızca yüzde 0,3 olarak kaydedildi.
Alışverişte Liste Alışkanlığı Devam Ediyor
2025 yılı verilerine göre tüketicilerin yüzde 54,4’ü alışverişe çıkmadan önce liste hazırladığını belirtti. Fiyat takibi yaparak alışveriş yapanların oranı yüzde 14,9 olurken, plansız alışveriş yapanların oranı yüzde 14,4 seviyesinde kaldı.
Düşük Gelir Grubunda Liste Kullanımı Daha Yaygın
Gelir gruplarına göre yapılan değerlendirmede, en düşük gelir grubunda alışveriş listesi kullanma oranı yüzde 57,3 olarak ölçüldü. En yüksek gelir grubunda ise bu oran yüzde 49,9 seviyesinde kaldı.
İsrafı Azaltmak İçin Farklı Yöntemler Kullanılıyor
Gıda israfını azaltmak için tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi yöntemi de öne çıktı. 2025 yılında bu oran yüzde 28,7’ye yükseldi.
Araştırma, tüketicilerin büyük bölümünün gıda israfını azaltmak için bireysel çaba gösterdiğini de ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 83,6’sı israfı önlemek için elinden geleni yaptığını ifade etti.
