Üniversite tercihi yapacak adayların en fazla merak ettiği konuların başında, hangi bölümlerin mezuniyet sonrasında daha yüksek istihdam imkânı sunduğu geliyor. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan 2025 Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri, lisans ve ön lisans mezunlarının iş bulma sürelerinden kazanç düzeylerine kadar pek çok önemli veriyi ortaya koydu.
Araştırmaya göre lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı 2024’te yüzde 75 iken, 2025 yılında yüzde 73,9’a düştü. Ön lisans mezunlarında da benzer bir gerileme yaşandı. Bu gruptaki kayıtlı istihdam oranı yüzde 66,4’ten yüzde 65,7’ye indi. Veriler, üniversite diplomasının iş bulma sürecinde önemli bir avantaj sunduğunu ancak bölüm seçiminin mezuniyet sonrası tabloyu doğrudan etkilediğini gösterdi.
İstihdam oranında tıp ilk sırada yer aldı
Lisans mezunları arasında kayıtlı istihdam oranının en yüksek olduğu bölüm yüzde 95,5 ile tıp oldu. Başka bir ifadeyle, tıp mezunlarının çok büyük bölümü kayıtlı olarak çalışma hayatında yer aldı.
Tıp bölümünü yüzde 90,8 ile özel eğitim öğretmenliği izledi. Havacılık elektrik ve elektroniği yüzde 89,9’luk oranla üçüncü sıraya yerleşirken, matematik mühendisliği ile hemşirelik yüzde 89,8’lik istihdam oranına ulaştı.
Bölümler daha geniş eğitim alanları üzerinden değerlendirildiğinde ise sağlık ve refah yüzde 84,5 ile zirvede yer aldı. Mühendislik, imalat ve inşaat alanında istihdam oranı yüzde 82,1 olarak hesaplandı. Bilişim ve iletişim teknolojileri yüzde 76,7, eğitim yüzde 75,4, iş, yönetim ve hukuk alanı ise yüzde 74,1 ile öne çıktı.
Ön lisans mezunlarında polis meslek eğitimi öne çıktı
İki yıllık programlar arasında en yüksek kayıtlı istihdam oranı yüzde 92,6 ile polis meslek eğitiminde görüldü. Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtımı bölümü yüzde 87,4 ile ikinci sırada yer aldı.
Uçak teknolojisinde istihdam oranı yüzde 84,8, kontrol ve otomasyon teknolojisinde yüzde 83,9, elektrik bölümünde ise yüzde 83,7 olarak belirlendi.
Eğitim alanları bakımından ön lisans mezunlarında en güçlü istihdam oranı yüzde 76,3 ile mühendislik, imalat ve inşaat alanında kaydedildi. Bu alanı doğa bilimleri, matematik ve istatistik, hizmetler, tarım ve bilişim programları takip etti.
En hızlı iş bulan bölüm dil ve konuşma terapisi oldu
TÜİK verileri, üniversite mezunlarının ilk işlerini bulmak için ne kadar süre beklediklerini de ortaya koydu. Lisans mezunlarında ortalama ilk iş bulma süresi 2024 yılında 14,4 ay iken, 2025’te 14,2 aya geriledi. Ön lisans mezunlarında ise bu süre 16 aydan 15,8 aya düştü.
İlk işe en kısa sürede başlayan lisans mezunları, dil ve konuşma terapisi bölümünden çıktı. Bu bölümün mezunları ortalama 2,4 ay içerisinde ilk işlerine yerleşti.
Tıp mezunlarının ortalama ilk iş bulma süresi 3,9 ay olurken, özel eğitim öğretmenliğinde 4,4 ay, eczacılıkta 4,6 ay ve ergoterapide 7,6 ay olarak hesaplandı.
Ön lisans programlarında en hızlı iş bulanlar ise ortalama 3 aylık süreyle polis meslek eğitimi mezunları oldu. Optisyenlik mezunları 9,9 ay, aşçılık mezunları 10,8 ay, eczane hizmetleri mezunları 11,6 ay, sivil havacılık kabin hizmetleri mezunları ise 11,7 ay içinde ilk işlerini buldu.
En yüksek ortalama kazanç pilotaj mezunlarının oldu
Lisans bölümleri arasında aylık ortalama kazancın en yüksek olduğu program pilotaj olarak belirlendi. Pilotajı matematik mühendisliği, uzay mühendisliği, uçak mühendisliği ile kontrol ve otomasyon mühendisliği takip etti.
Listenin ilk sıralarında havacılık ve mühendislik bölümlerinin yer alması dikkat çekti. Bu tablo, yüksek teknik yeterlilik isteyen ve mezun sayısı daha sınırlı olan alanların kazanç bakımından önemli avantajlar sağlayabildiğini gösterdi.
Ön lisans mezunlarında en yüksek ortalama kazancı sağlayan bölüm uçak teknolojisi oldu. Perakende satış ve mağaza yönetimi ikinci sırada yer alırken, polis meslek eğitimi, elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtımı ile marka iletişimi de yüksek kazanç sağlayan programlar arasında sıralandı.
Mezunların yalnızca yüzde 56,7’si kendi alanında çalışıyor
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de mezun olunan bölüm ile yapılan iş arasındaki uyum oldu. Ücretli çalışan lisans mezunlarının eğitim aldıkları alanla uyumlu bir meslekte çalışma oranı 2024’te yüzde 56,1 iken, 2025 yılında yüzde 56,7’ye yükseldi.
Ön lisans mezunlarında ise alan uyumu yüzde 51’den yüzde 50,8’e geriledi. Buna göre yaklaşık her iki ön lisans mezunundan biri, eğitim aldığı alanın dışında bir işte çalışıyor.
Lisans mezunları arasında alanıyla uyumlu bir meslekte çalışma oranı en yüksek grup yüzde 80,4 ile sağlık ve refah oldu. İş, yönetim ve hukuk alanında bu oran yüzde 79,6, eğitimde yüzde 64,8, mühendislik, imalat ve inşaatta yüzde 63,6 olarak gerçekleşti.
En düşük meslek uyumu ise yüzde 20,6 ile sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon alanında kaydedildi. Ön lisans düzeyinde aynı alanın meslek uyumu yalnızca yüzde 7,8’de kaldı.
TÜİK verileri, üniversite tercihinde yalnızca bölümün popülerliğine değil; istihdam oranına, ilk iş bulma süresine, kazanç potansiyeline ve mezunların kendi alanlarında çalışma imkânına da bakılması gerektiğini ortaya koydu.
