Güneş’te meydana gelen son derece şiddetli bir patlama, bilim dünyasını ve küresel iletişim ağlarını alarma geçirdi. Uzmanlar, bu patlama sonucu oluşan güçlü güneş fırtınasının Dünya’ya ulaştığını ve etkilerinin 2003 yılından bu yana görülen en ciddi uzay hava olaylarından biri olduğunu açıkladı. NASA ve ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), olası risklere karşı kritik uyarılar yayınladı.
Bilim insanlarına göre, Dünya şu anda son 20 yılın en yoğun jeomanyetik etkilerinden birini yaşıyor. Güneş’ten kopan yüklü parçacıklar, gezegenimizin manyetik alanıyla çarpışarak teknolojik sistemler üzerinde ciddi tehditler oluşturuyor.
“2003’ten Bu Yana En Güçlü Güneş Fırtınası”
Uzay hava olaylarını yakından takip eden uzmanlar, yaşanan fırtınanın şiddetinin olağanüstü boyutlarda olduğuna dikkat çekiyor. Daha önce 2024 yılında, ölçeğin en üst seviyesi olan 5. düzeyde bir jeomanyetik fırtına kayda geçmişti. Ancak uzman Dahl, mevcut durumun 2003 yılından bu yana gözlemlenen en güçlü güneş fırtınası olduğunu belirtti.
Güneş patlamasının ardından oluşan şok dalgaları, Dünya’nın manyetosferinde dalgalanmalara yol açarak “manyetik kaos” olarak tanımlanan bir süreci tetikledi. Uzmanlara göre bu durum, kısa vadede teknolojik altyapılarda ciddi sorunlar yaratabilir.
İnternet, GPS ve Elektrik Şebekeleri Risk Altında mı?
CNN International’ın aktardığı bilgilere göre, ABD Ulusal Hava Servisi’ne bağlı Uzay Hava Durumu Tahmin Merkezi (SWPC), söz konusu güneş fırtınasını 5 üzerinden 4. seviye yani “şiddetli” olarak sınıflandırdı. Bu seviye, özellikle uydu sistemleri ve enerji altyapıları açısından önemli riskler barındırıyor.
Uzmanlar, bu ölçekteki bir fırtınanın yaratabileceği olası sorunları şu başlıklar altında topluyor:
-
Uydu ve İnternet Altyapısı: Yörüngedeki uyduların zarar görmesi, küresel internet hızında düşüşlere veya bölgesel bağlantı kesintilerine yol açabilir.
-
GPS ve Navigasyon Sistemleri: Konum belirleme hizmetlerinde sapmalar, sinyal kayıpları ve harita hataları yaşanabilir.
-
Elektrik Şebekeleri: Güç hatlarında aşırı yüklenme meydana gelerek yerel veya geniş çaplı elektrik kesintileri görülebilir.
Uçuşlar ve Astronotlar İçin Kritik Uyarı
Güneş fırtınasının etkileri sadece yeryüzüyle sınırlı değil. SWPC, NASA, Federal Havacılık İdaresi (FAA) ve havayolu şirketlerine acil kodlu bildirimler gönderdi. Özellikle kutup rotalarını kullanan yolcu uçakları için radyasyon seviyesinin tehlikeli boyutlara ulaşabileceği ifade ediliyor.
Bu nedenle bazı uçuşların rotalarının değiştirilmesi ve hava trafiğinde gecikmeler yaşanması ihtimali bulunuyor. Ayrıca alçak Dünya yörüngesinde görev yapan astronotlar için de yüksek radyasyon riski söz konusu.
Uzmanlar, güneş fırtınasının etkilerinin önümüzdeki günlerde yakından izleneceğini ve gelişmelere göre yeni uyarıların yapılabileceğini belirtiyor.
