Türkiye’deki ücretli otoyol ve erişme kontrollü kara yollarını kullanan yabancı plakalı araçlara yönelik ödeme ve denetim süreci yeniden düzenlendi. Yeni uygulamayla birlikte geçiş ücreti veya buna bağlı idari para cezası bulunan araçlar, borçlarını kapatmadan Türkiye’den ayrılamayacak.
Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezaları ile Cezaların Tahsiline İlişkin Yönetmelik, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, yalnızca Karayolları Genel Müdürlüğünün işlettiği yolları değil, işletme hakkı özel şirketlere verilen veya devredilen ücretli otoyolları da kapsayacak.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, Türkiye içinde tahsil edilemeyen borçların sınır kapılarında elektronik sistem üzerinden kontrol edileceğini bildirdi. Borcu tespit edilen yabancı plakalı aracın çıkış işlemleri, ödeme tamamlanıncaya kadar gümrük idaresi tarafından gerçekleştirilmeyecek.
Sürücünün vatandaşlığına bakılmayacak
Yeni uygulamada aracın yabancı plakalı olması esas alınacak. Aracı kullanan kişinin Türk vatandaşı veya yabancı ülke vatandaşı olması ceza ve tahsilat sürecini değiştirmeyecek.
Bakan Uraloğlu, sınır kapılarındaki sorgulamanın kurumlar arasındaki elektronik veri paylaşımıyla yapılacağını belirtti. Karayolları Genel Müdürlüğünde kayıtlı geçiş borçları, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı sistemleri üzerinden görüntülenebilecek.
Uraloğlu, “Borçlar tahsil edilmeden aracın yurt dışına çıkışına gümrük idaresince izin verilmeyecek” ifadeleriyle uygulamanın sınır kapılarındaki işleyişini açıkladı.
Tahsilatın öncelikle ülke içindeki yol kenarı denetim noktalarında yapılması planlanıyor. Bu noktalarda ödenmeyen borçlar ise araç Türkiye’den ayrılmak üzere sınır kapısına ulaştığında sürücünün karşısına çıkacak.
HGS hesabında yeterli bakiye bulunması gerekiyor
Yabancı plakalı araçların ücretli yolları kullanabilmesi için Hızlı Geçiş Sistemi veya benzeri elektronik ücret toplama sistemlerinden birine kayıtlı olması gerekiyor. Araçta bulunan elektronik etiketin çalışır durumda tutulması ve bağlı hesapta geçiş ücretini karşılayacak miktarda bakiye bulunması sürücünün sorumluluğunda olacak.
Herhangi bir geçiş sistemine abone olmadan ücretli yolu kullanmak, hesapta yeterli bakiye bulunmaması veya geçiş bedelinin ödenmemesi “ihlalli geçiş” kapsamında değerlendirilecek.
Bu nedenle Türkiye’ye yabancı plakalı araçla gelen sürücülerin, ücretli yollara çıkmadan önce HGS kayıtlarını ve hesap bakiyelerini kontrol etmeleri önem taşıyor.
İhlalli geçişe dört kat idari para cezası
Geçiş ücretini ödemeden ücretli yol kullandığı belirlenen yabancı plakalı araçlara, normal geçiş bedeline ek olarak bu ücretin dört katı tutarında idari para cezası verilecek.
Ancak sürücülere borcu daha düşük maliyetle kapatabilmeleri için belirli süreler tanınacak. İhlalli geçiş tarihini takip eden 15 gün içinde yalnızca geçiş bedelinin usulüne uygun biçimde ödenmesi durumunda idari para cezası alınmayacak.
İlk 15 günlük sürenin kaçırılması halinde ikinci bir ödeme dönemi başlayacak. Sonraki 30 gün içerisinde ödeme yapanlardan geçiş bedelinin yanında, geçiş ücreti kadar idari para cezası tahsil edilecek. Bu durumda ayrıca tebligat yapılmayacak ve Kabahatler Kanunu kapsamında uygulanan peşin ödeme indiriminden yararlanılamayacak.
Belirlenen sürelere rağmen ödeme yapmayan sürücüler ise geçiş ücretinin dört katına ulaşan idari para cezasıyla karşılaşacak.
Yap-İşlet-Devret otoyolları da kapsamda
Düzenleme, Karayolları Genel Müdürlüğünün işlettiği otoyollarla sınırlı kalmayacak. Yap-İşlet-Devret modeliyle hizmet veren otoyol, köprü ve erişme kontrollü kara yollarında da aynı ödeme ve yaptırım esasları uygulanacak.
Yeni sistemle yabancı plakalı araçların ücretli yolları borç bırakarak kullanmasının önüne geçilmesi, tahsilat kayıplarının azaltılması ve tüm araçlar için daha eşit bir ödeme düzeninin oluşturulması hedefleniyor.
