Türkiye genelinde milyonlarca öğrenciyi ve veliyi ilgilendiren yazılı sınav uygulamalarında yeni bir dönem yaşanıyor. Milli Eğitim Bakanlığının (MEB) ortak yazılı sınavlara yönelik çalışmalarıyla birlikte, okullar arasındaki not farklılıklarının azaltılması ve öğrencilerin başarılarının daha adil yöntemlerle değerlendirilmesi hedefleniyor. Yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımında ezbere dayalı soruların yerini, öğrencilerin öğrendiklerini kullanabilmesini gerektiren uygulamalar alıyor.
Kasım ayı ortak yazılı sınavları devam ederken, sınav sürecinin 13 Kasım'a kadar sürmesi planlanıyor. Yapay zekâ destekli takip mekanizmalarının da gündemde olduğu uygulamada, özellikle lise öğrencilerinin üniversiteye yerleşme puanlarını etkileyen Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) üzerindeki farklılıkların azaltılması amaçlanıyor.
Okullardaki not farklılıkları mercek altında
Eğitim sisteminde uzun süredir tartışılan konulardan biri, okulların öğrencilere verdiği notlar arasındaki farklılıklar.
Bazı okullarda yüksek diploma notuna ulaşmak daha kolay olabilirken, akademik değerlendirmelerin daha sıkı yapıldığı kurumlarda öğrenciler aynı başarı düzeyine rağmen daha düşük notlarla mezun olabiliyor.
Bu durum, üniversiteye girişte kullanılan OBP nedeniyle öğrenciler arasında puan farklılıkları oluşturabiliyor.
Örneğin diploma notu 80 olan bir öğrencinin OBP'si 400 olarak hesaplanıyor. Bu puanın 0,12 katsayısıyla çarpılması sonucunda öğrencinin yerleştirme puanına 48 puan ekleniyor.
Ortak sınav uygulamasıyla birlikte öğrencilerin daha benzer ölçütlerle değerlendirilmesi ve notlandırmadaki farklılıkların azaltılması hedefleniyor.
Yapay zekâ ile sınav sonuçları takip edilecek
Yeni sistemin dikkat çeken yönlerinden biri de ölçme ve değerlendirme süreçlerinde teknolojik yöntemlerden yararlanılması.
Yapay zekâ destekli analizlerle okulların sınav sonuçlarının izlenmesi, olağan dışı not dağılımlarının belirlenmesi ve değerlendirme süreçlerinin daha şeffaf hale getirilmesi amaçlanıyor.
Öte yandan eğitim kurumlarına yönelik denetimler de sürüyor. Son bir buçuk yılda çeşitli usulsüzlükler nedeniyle 74 okulun ruhsatının iptal edildiği belirtiliyor. Ortak sınavların, benzer uygulamaların tespitine katkı sağlaması bekleniyor.
Ezber yerine yorumlama ve analiz becerisi ölçülecek
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan örnek sorular, öğrencilerin yalnızca derslerde öğrendikleri bilgileri hatırlamasını yeterli görmüyor.
Yeni yaklaşımda açık uçlu sorular, günlük yaşamdan örnekler, grafikler, tablolar ve görsel yorumlama becerileri ön plana çıkıyor.
Öğrencilerden sorulara yalnızca doğru yanıt vermeleri değil, ulaştıkları sonuçları gerekçelendirmeleri de bekleniyor.
Öğrenciler sınavlara nasıl hazırlanmalı?
Uğur Okulları Genel Müdür Yardımcısı Adil Kurt, yeni soru örneklerinin bilgi aktarımından çok düşünme ve problem çözme yeteneğini ölçmeye odaklandığını belirtti.
Kurt'un değerlendirmesine göre öğrencilerin neden-sonuç ilişkisi kurabilmesi, verileri yorumlayabilmesi ve öğrendiklerini farklı durumlara uygulayabilmesi önem kazanıyor.
Bu nedenle sınavlara hazırlık sürecinde yalnızca konu ezberlemek yerine, farklı soru türleri üzerinde çalışılması ve bilgilerin günlük yaşamla ilişkilendirilmesi öne çıkıyor.
Ortak yazılı sınavların öğretmenlere de öğrencilerin eksiklerini daha kolay belirleme ve eğitim sürecini buna göre planlama imkânı sunması bekleniyor.
