Üniversite eğitimine çeşitli nedenlerle ara vermek zorunda kalan binlerce kişiyi yakından ilgilendiren öğrenci affı düzenlemesinde kapsam ve başvuru şartları netleşmeye başladı. Yükseköğretim alanında çok sayıda değişiklik içeren kanun teklifi, TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonunda kabul edildi.
Teklifin TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşması halinde, belirlenen koşulları taşıyan kişiler 2026-2027 eğitim ve öğretim yılında üniversitelerine geri dönebilecek. Düzenleme yalnızca öğrenci affıyla sınırlı kalmayacak; azami öğrenim süresi, akademik usulsüzlükler, vakıf üniversiteleri ve üniversite kadrolarıyla ilgili yeni hükümler de hayata geçirilecek.
Öğrenci affından kimler yararlanabilecek?
Düzenlemenin yasalaşması durumunda yükseköğretim kurumlarının hazırlık, ön lisans, lisans, lisans tamamlama, intibak ve lisansüstü programlarında eğitim görürken üniversiteyle ilişiği kesilenlere yeniden kayıt hakkı tanınacak.
Kendi isteğiyle üniversiteden ayrılan kişiler de belirlenen şartları taşımaları halinde aftan yararlanabilecek. Ayrıca bir yükseköğretim programını kazandığı halde kayıt yaptırmayan adaylara da başvuru imkânı sağlanacak.
Daha önce öğrenci affından farklı bir eğitim düzeyinde yararlanmış olmak, başka bir öğrenim düzeyinde yeniden başvuru yapılmasına engel olmayacak.
Başvuru süresi 4 ay olacak
Öğrenci affından yararlanmak isteyenlerin, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde başvuru yapması gerekecek. Başvurular, öğrencinin ilişiğinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandığı yükseköğretim kurumuna yapılacak.
Başvuru işlemlerinin ardından öğrencilerin önceki dersleri, başarı durumu ve eğitim programındaki değişiklikler değerlendirilerek intibak işlemleri gerçekleştirilecek.
Kimler öğrenci affı kapsamı dışında kalacak?
Teklifte bazı suçlardan hüküm giyen kişilerin öğrenci affından yararlanamayacağı açıkça belirtiliyor. Terör suçu, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde üretimi ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar düzenlemenin dışında tutulacak.
Kayıt işlemlerinde sahte belge kullanan, sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilen veya belirlenen akademik ve fikri hak ihlalleri nedeniyle üniversiteyle ilişiği kesilen kişiler de aftan faydalanamayacak. Milli güvenliğe karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı ve oluşumlarla bağlantısı nedeniyle ilişiği kesilenler için de geri dönüş hakkı uygulanmayacak.
Askeri okullar ve güvenlik kurumları kapsam dışında
Komisyonda kabul edilen önergeyle askeri ve güvenlik alanında eğitim veren kurumlar öğrenci affının dışında bırakıldı.
Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Milli Savunma Üniversitesine bağlı harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ve enstitülerde eğitim görürken ilişiği kesilen öğrenciler düzenlemeden yararlanamayacak. Bu kurumlar adına başka üniversitelerde öğrenim gören öğrenciler için de af hükümleri uygulanmayacak.
Azami süreyi dolduranlara ek sınav hakkı
Kanun teklifinde azami öğrenim süresini dolduran öğrenciler için de yeni haklar bulunuyor. Mezuniyet aşamasında olan son sınıf öğrencilerine başarısız oldukları veya daha önce alamadıkları dersler için iki ek sınav ya da ders tekrar hakkı verilmesi planlanıyor.
Uygulamalı eğitimini veya intörnlük dönemini tamamlayamayan öğrencilere de eksiklerini tamamlama fırsatı sunulacak. Ancak ara sınıflarda bulunan öğrenciler için ek sınav hakkı öngörülmüyor.
Akademik usulsüzlüklere ağır yaptırım geliyor
Teklifte tez, makale, kitap ve proje gibi akademik çalışmaların başka kişilere hazırlatılmasına yönelik yaptırımlar da ağırlaştırılıyor. Kişisel emek ve akademik birikime dayanmayan çalışmalarla diploma veya akademik unvan aldığı tespit edilen kişilerin derece ve unvanları geri alınabilecek.
Bu çalışmaları hazırlayan, başkasına hazırlatan veya sürece aracılık eden kişiler hakkında adli para cezası uygulanması da gündemde bulunuyor.
Düzenlemede ayrıca mali yapısı bozulan vakıf üniversitelerinin faaliyet izinlerinin kaldırılması, öğrencilerin başka üniversitelere devredilmesi ve 48 üniversiteye yeni akademik kadrolar verilmesine ilişkin maddeler de yer alıyor.
