Çalışma hayatında çalışanların ara dinlenme hakkıyla ilgili dikkat çeken bir uygulama gündeme geldi. Yargıtay kararı doğrultusunda günlük çalışma süresinin uzaması halinde çalışanların kullanması gereken mola süreleri de artırılıyor. Buna göre 11 saati aşan çalışmalarda ara dinlenmesi en az 1,5 saat olurken, 13 saati aşan çalışmalarda bu süre 2 saate çıkıyor.
Çalışanların gün içerisinde dinlenebilmesi amacıyla uygulanan ara dinlenmesi süreleri, çalışma süresinin uzunluğuna göre belirleniyor. İş Kanunu kapsamında belirlenen sürelerin altında mola kullandırılması mümkün değil.
Çalışma süresine göre mola hakkı belirleniyor
İş Kanunu kapsamında çalışanların ara dinlenmesi hakkı, günlük çalışma süresine göre farklılık gösteriyor. Buna göre 4 saate kadar olan çalışmalarda en az 15 dakika, 4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar süren çalışmalarda en az 30 dakika ara dinlenmesi verilmesi gerekiyor.
Günlük çalışma süresinin 7,5 saati aşması halinde ise çalışanlara en az 1 saat ara dinlenmesi hakkı tanınıyor.
Ancak çalışma süresinin daha da uzaması durumunda uygulanacak mola süresi de artıyor. Günlük çalışma süresinin 11 saati aşması halinde 11 ile 13 saat arasındaki çalışmalarda en az 1,5 saat, 13 ile 14 saat arasındaki çalışmalarda ise 2 saat ara dinlenmesi uygulanması gerekiyor.
Mola sırasında çalışan işçiye dikkat
Ara dinlenmesi hakkının yalnızca kağıt üzerinde tanımlanması yeterli görülmüyor. Çalışanın kendisine verilen mola süresini fiilen kullanabilmesi gerekiyor.
İşverenin çalışanı mola sırasında çalıştırması ya da dinlenme süresinde işin başında bekletmesi halinde ara dinlenmesinin fiilen kullandırılmadığı değerlendirilebiliyor.
Mola hakkının kullandırılmaması durumunda işverene 26 bin 620 TL'ye kadar idari para cezası uygulanabildiği belirtiliyor.
Mola süreleri fazla mesai hesabına dahil edilmiyor
Ara dinlenmesi süreleri çalışma süresinden sayılmıyor. Bu nedenle fazla çalışma hesabı yapılırken çalışanın kullandığı mola sürelerinin toplam çalışma süresinden çıkarılması gerekiyor.
Ara dinlenmeleri düşüldükten sonra çalışanın haftalık fiili çalışma süresi 45 saati geçiyorsa, 45 saatin üzerindeki bölüm fazla çalışma olarak değerlendiriliyor. Bu durumda fazla mesai ücretinin buna göre hesaplanması gerekiyor.
Evden çalışanlar da mola hakkına sahip
Ara dinlenmesi hakkı yalnızca işyerinde çalışanlarla sınırlı değil. Evden çalışanlar da sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı sürece İş Kanunu'nda yer alan ara dinlenmesi hükümlerinden yararlanabiliyor.
İşveren, kanunda belirtilen sürenin üzerinde mola uygulanmasına karar verebilirken, çalışan lehine belirlenen bu sürenin altında bir ara dinlenmesi belirleyemiyor.
Molanın kullanım zamanını işveren belirleyebiliyor
Ara dinlenmesinin hangi saatlerde kullanılacağı konusunda işverenin belirleme yetkisi bulunuyor. İşveren, çalışanların molalarını toplu şekilde kullandırabileceği gibi belirlenen bir plana göre sırayla kullandırabiliyor.
Ancak ara dinlenmesinin işe geç başlama veya işten erken ayrılma şeklinde uygulanması mümkün değil. Çalışanın mola sırasında işyerinde kalması istenebilse bile bu süre içerisinde çalışmaya zorlanamıyor.
Yemek ve çay molaları nasıl hesaplanıyor?
Yemek, çay, kahve ve benzeri ihtiyaçlar için verilen süreler de ara dinlenmesi kapsamında değerlendirilebiliyor.
Örneğin bir işyerinde çalışanlara 1 saat yemek molası ve 15 dakika çay molası veriliyorsa, bu sürelerin toplamı 1 saat 15 dakikalık ara dinlenmesi olarak hesaplanabiliyor.
Uzun çalışma sürelerinde çalışanların sahip olduğu ara dinlenmesi hakkının fiilen kullandırılması, hem çalışanların dinlenme hakkı hem de işverenlerin yükümlülükleri açısından önem taşıyor.
