Bir otomobilin gerçek maliyeti çoğu zaman kontak çevrilince başlıyor sanıyoruz. Oysa işin “sessiz” kısmı var, araç günlerce hatta aylarca yerinden kıpırdamasa bile her yıl düzenli şekilde ödeme çıkarmaya devam ediyor. Sigorta primleri, vergi, bakım ve küçük gibi görünen ama birleşince büyüyen kalemler, otomobili sadece kullanmanın değil, sahip olmanın da ciddi bir bütçe işi haline getiriyor.
Bu yüzden “Arabayı az kullanacağım, masrafım da az olur” düşüncesi her zaman gerçeği yansıtmıyor. Çünkü trafikte olmasanız bile kâğıt üstünde sorumluluklar sürüyor, araç da mekanik olarak canlı bir sistem olduğu için periyodik ihtiyaçlarını ertelemiyor.
Sahiplik maliyeti neleri kapsıyor?
Araç trafiğe çıkmasa bile kasko ve trafik sigortası, motorlu taşıtlar vergisi ve dönemsel bakım kalemleri devreden çıkmıyor. Hesaplamalara göre benzinli otomobillerde yıllık toplam giderler yaklaşık 80 bin TL seviyesinden başlıyor, aracın sınıfı ve kapsamına göre 100 bin TL bandına yaklaşabiliyor. Elektrikli otomobillerde ise yıllık maliyetin ortalama 70 ile 75 bin TL civarında seyrettiği ifade ediliyor. Evde şarj imkanı olan kullanıcıların maliyeti bir miktar daha aşağı çekebilmesi mümkün olsa da, elektrikli araçlarda da sigorta ve bakım gibi sabit kalemler bütçede yerini koruyor.
Bu tabloya bakınca, masrafın büyük kısmının yakıttan değil, “sahiplikten” geldiği daha net görülüyor. Yani arabayı haftada bir çıkarsanız da hiç çıkarmasanız da bazı ödemeler her yıl kapınızı çalıyor.
“Marşa basmadan da sanayi masrafı doğabiliyor”
Sanayi tarafında çalışan ustaların vurgusu da benzer, otomobil beklese bile bakım ihtiyacı tamamen ortadan kalkmıyor. Orhan Atalan bu noktayı şöyle özetliyor: "Orta segmentteki bir aracın yıllık bakımı ortalama 20 ile 50 bin lira arasında değişir"
Araç uzun süre çalıştırılmadığında da bazı işlemler kaçınılmaz olabiliyor. Halil Atalanın dikkat çektiği bölüm ise özellikle “hiç kullanılmayan araç masrafsızdır” algısını tersine çeviriyor: "Bir araca bir yıl boyunca hiç marş basmazsak bir yıl sonunda mecbur şekilde çalıştırdığımız zaman sanayiye götürüp yağ bakımını yaptırmak zorunda kalırız. Onun da yağ, yağ fitresi, hava filtresi ve su bakımları ortalama 10.000 TL ile 15.000 TL arası tutar"
