Küresel gıda fiyatları ağustos ayında dikkat çekici bir yükseliş kaydetti. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) verilerine göre, küresel gıda fiyat endeksi Kasım 2022’den bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
FAO Gıda Fiyat Endeksi, ağustosta bir önceki aya göre yüzde 1,9 artarak 133,3 puana yükseldi. Endeks böylece yaklaşık dört yılın en yüksek seviyesine çıkarken, geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 2,5 oranında yükseldi.
Gıda fiyatlarını hava koşulları ve savaşlar etkiledi
Küresel gıda fiyatlarındaki artışta olumsuz hava koşulları ve jeopolitik gelişmeler önemli rol oynadı.
Avrupa’da etkili olan aşırı sıcaklar tarım üretimi üzerinde baskı oluştururken, Karadeniz’de yaşanan çatışmalar ve lojistik sorunlar tahıl sevkiyatlarına ilişkin endişeleri artırdı. Orta Doğu’daki gelişmeler ve küresel ticaret yollarındaki sorunlar da gıda arzına yönelik riskleri gündeme getirdi.
FAO Başekonomisti Maximo Torero, fiyatlardaki yükselişin gıda piyasalarında risk priminin yeniden etkili olmaya başladığına işaret etti. Torero, iklim kaynaklı şoklar, jeopolitik gerilimler ve ticaret lojistiğinde yaşanan aksaklıkların arz beklentilerini olumsuz etkilediğini belirtti.
Tahıl fiyatları yüzde 2,2 arttı
Ağustos ayında FAO’nun tahıl fiyat endeksinde de önemli bir yükseliş yaşandı. Endeks, temmuz ayına kıyasla yüzde 2,2 arttı.
Karadeniz bölgesindeki lojistik sorunların buğday fiyatlarını yukarı çektiği belirtilirken, buğday fiyatlarında yüzde 2,6’lık artış kaydedildi. ABD ve Avrupa Birliği’ndeki kuraklık ile Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmelerin mısır fiyatları üzerinde de etkili olduğu bildirildi.
Mısır fiyatları ağustosta yüzde 2,5 yükseldi.
Şeker fiyatlarında yüzde 11,9’luk artış
Gıda fiyat endeksindeki en dikkat çekici yükselişlerden biri şekerde görüldü.
FAO Şeker Fiyat Endeksi, ağustosta yüzde 11,9 yükseldi. Avrupa Birliği’nde olumsuz hava koşullarının şeker pancarı üretimine ilişkin beklentileri olumsuz etkilemesi, fiyatlardaki artışın nedenleri arasında gösterildi.
Asya’daki önemli üretici ülkelerde El Nino kaynaklı üretim riskleri, Brezilya’da şeker üretiminin azalacağı beklentisi ve Hindistan’ın ham şeker ithalatına ilişkin kararları da fiyatları etkiledi.
Et ve süt ürünlerinde de artış yaşandı
Küresel gıda fiyatlarındaki yükseliş diğer ürün gruplarına da yansıdı.
FAO Et Fiyat Endeksi ağustosta yüzde 1 artarken, Avrupa Birliği’nde sıcak hava koşullarının domuz eti üretimi üzerindeki etkisi fiyatları destekledi.
Süt ürünleri fiyatlarında ise aylık artış yüzde 2,3 oldu. Avrupa Birliği’nde sıcak ve kurak hava nedeniyle süt arzının azalacağı beklentisi, fiyatların yükselmesinde etkili oldu.
Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi de ağustosta yüzde 1,1 yükseldi.
FAO küresel tahıl üretim tahminini düşürdü
FAO, gıda fiyatlarına ilişkin verilerin yanı sıra küresel tahıl üretimine yönelik tahminini de güncelledi.
Örgüt, 2026 yılı küresel tahıl üretimi beklentisini önceki tahmine göre 3,4 milyon ton azaltarak 2 milyar 980 milyon metrik tona çekti.
Yeni tahmin, 2025 yılı rekoltesinin yaklaşık yüzde 2 altında bulunuyor. Buna rağmen 2026 yılı üretiminin tarihin en yüksek ikinci tahıl hasadı olması bekleniyor.
