Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, Türkiye’de geri dönüşüm alışkanlıklarını kökten değiştirmeye hazırlanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, uygulamanın ülke genelinde yaygınlaştırılacağını ve depozito iade bedelinin 1 Temmuz 2026 itibarıyla 1 liraya çıkarılacağını açıkladı.
Anadolu Ajansı Editör Masası’nda konuşan Kurum, DOA sisteminin artık Türkiye’nin 81 ilinde ve 973 ilçesinde aktif hale geleceğini belirterek, uygulamanın çevre politikalarında yeni bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.
Türkiye Genelinde Yaygınlaşan DOA Sistemi
Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması, plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının geri dönüşümünü teşvik eden bir sistem olarak öne çıkıyor. Ürünler üzerindeki özel DOA logosu ve barkod sayesinde tüketiciler, satın aldıkları ambalajları çöpe atmak yerine iade ederek ekonomik kazanç elde edebiliyor.
Bakan Kurum’un açıklamasına göre sistem kapsamında vatandaşlar, iade noktalarına veya depozito iade makinelerine getirdikleri her ambalaj için ücret alacak. Bu ücret, dijital cüzdanlara aktarılacak ve kullanıcılar ister bankadan nakit çekim yapabilecek ister anlaşmalı marketlerde harcama gerçekleştirebilecek.
Depozito Bedeli 1 Liraya Çıkıyor
Pilot illerde 25 kuruş olarak uygulanan depozito bedeli, 1 Temmuz 2026 itibarıyla tüm Türkiye’de 1 TL olacak. Bu artış, hem sistemin daha cazip hale getirilmesini hem de geri dönüşüm oranlarının yükseltilmesini hedefliyor.
Bakan Kurum, yeni düzenlemeyle birlikte vatandaşların artık ambalajları “çöp” olarak görmeyeceğini, aksine ekonomik değeri olan bir materyal olarak değerlendireceğini ifade etti.
“Al Kullan At Dönemi Bitti”
DOA sistemini bir çevre dönüşüm projesi olarak değerlendiren Bakan Kurum, sürdürülebilirlik vurgusu yaparak önemli mesajlar verdi:
“Artık ‘al kullan at’ dönemi sona erdi. ‘Al kullan dönüştür’ dönemine geçiyoruz. Bu kaynakların sınırsız olmadığını bilerek hareket etmeliyiz.”
Kurum, Türkiye’nin bu sistemle uluslararası çevre politikalarına da güçlü bir örnek sunacağını belirterek, özellikle COP31 süreci öncesinde çevresel dönüşümün hızlandırıldığını ifade etti.
Ekonomiye Yıllık 30 Milyar TL Katkı Bekleniyor
DOA sisteminin yalnızca çevresel değil ekonomik açıdan da büyük kazanımlar sağlayacağı öngörülüyor. Bakan Kurum’un verdiği bilgilere göre uygulama sayesinde yılda yaklaşık 25 milyar ambalaj geri toplanacak.
Bu süreçle birlikte:
- Yıllık yaklaşık 30 milyar TL ekonomik katkı sağlanması
- Geri dönüştürülen ambalajların hammadde olarak yeniden üretime kazandırılması
- Enerji tüketimi ve karbon emisyonlarında ciddi düşüş yaşanması
hedefleniyor.
Bakanlık, sistemin uzun vadede hem istihdama hem de döngüsel ekonomiye önemli katkılar sunacağını değerlendiriyor.
Marketler ve İşletmeler Sistemin Parçası Olacak
Yeni düzenlemeyle birlikte market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ve HOREKA (otel, restoran, kafe) işletmeleri de iade sisteminin aktif bir parçası haline gelecek.
Bu işletmeler, tüketicilerden toplanan DOA logolu ambalajları biriktirerek belirlenen saha operatörlerine teslim edecek. Ayrıca tüm depozitolu içecek satan işletmelerin ve HOREKA noktalarının 1 Temmuz 2026’ya kadar dbys.gov.tr üzerinden sisteme kayıtlarını tamamlaması gerekiyor.
Dijital Cüzdan ile Kolay İade Dönemi
DOA sisteminin en dikkat çekici yönlerinden biri de dijital altyapısı oldu. Vatandaşlar, iade ettikleri her ambalaj karşılığında kazandıkları 1 TL’yi DOA mobil uygulaması üzerinden dijital cüzdanlarına alabilecek.
Biriken tutarlar:
- Banka hesaplarına transfer edilebilecek
- ATM’lerden nakit olarak çekilebilecek
- Market alışverişlerinde kullanılabilecek
Bu sayede geri dönüşüm süreci hem hızlı hem de kullanıcı dostu bir deneyime dönüşüyor.
Sürdürülebilir Gelecek İçin Stratejik Adım
DOA uygulaması, Türkiye’nin çevre politikalarında döngüsel ekonomi modeline geçişinin önemli bir adımı olarak değerlendiriliyor. Hem çevresel farkındalığın artırılması hem de ekonomik kaynakların yeniden üretime kazandırılması hedefiyle sistemin önümüzdeki yıllarda daha da genişletilmesi bekleniyor.
Uzmanlara göre bu model, doğru uygulanması halinde Türkiye’yi Avrupa’daki en gelişmiş depozito iade sistemlerinden biri haline getirebilir.
