Kastamonu’nun köylerinde kuşaktan kuşağa aktarılan hikâyeler, kentin kültürel hafızasında önemli bir yer tutuyor. Bu anlatılardan biri de Akkaya merkez bucağına bağlı Sipahi köyü ile Taşköprü ilçesinin Kese köyü arasında bulunan Yabanabad Kaplıcaları’nda geçiyor. Bölge halkının “Yılanlı Hamam” adıyla bildiği kaplıcanın geçmişi, şifa arayan kurtlardan saçlarına yeniden kavuşan genç bir kıza kadar uzanan dikkat çekici bir efsaneye dayanıyor.
Prof. Dr. Saim Sakaoğlu’nun 101 Anadolu Efsanesi adlı eserinde aktarılan rivayet, yalnızca kaplıcanın şifalı olduğuna ilişkin inanışı değil, aynı zamanda halkın paylaşma ve karşılık beklemeden hizmet etme anlayışını da yansıtıyor.
Şifayı ilk bulan uyuz kurt oldu
Anlatıya göre, bugün kaplıcanın bulunduğu yerde geçmişte küçük bir su kaynağı vardı. Günlerden birinde yakındaki tepenin altında bulunan yatır mezarlarının çevresinden hasta bir kurt geldi. Uyuz olduğu söylenen kurdun vücudunda neredeyse hiç tüy kalmamıştı.
Kurt, kaynağın içine girerek vücudunu suya yasladı ve sağa sola dönmeye başladı. Ardından başka kurtlar da aynı yere gelerek suyun içinde yuvarlandı. Hayvanların sık sık kullandığı kaynak zamanla genişledi ve küçük bir göle dönüştü.
Günler ilerledikçe kurtların yaraları iyileşti, dökülen tüylerinin yerine yenileri çıkmaya başladı. Rivayete göre bir süre sonra hayvanların tüyleri ipek gibi parlak ve sağlıklı bir görünüm kazandı. Şifa bulan kurtlar artık kaynağa uğramaz oldu.
Kurtları izleyen genç kızın saçları çıktı
Sipahi köyünde yaşayan ve saçları bulunmayan genç bir kızın, kurtların kaynağa gelişini uzaktan izlediği anlatılır. Hayvanların iyileştiğini fark eden kız, aynı yöntemi kendisi de denemeye karar verdi.
Günler boyunca suya giren, başını yıkayan ve kaynakta yuvarlanan genç kızın bir süre sonra saçları çıkmaya başladı. Efsanede, kızın yeni saçlarının da kurtların tüyleri gibi ipeksi olduğu ifade edilir. Bu olay çevrede duyulunca suyun şifasına duyulan inanç hızla yayıldı.
Para alınmaya başlanınca kapıda yılan belirdi
Kaynağın ün kazanmasının ardından buraya bir hamam yapıldı. Çevre köylerden gelen insanlar herhangi bir ücret ödemeden hamamda yıkanıyor, şifalı olduğuna inandıkları sudan yararlanıyordu. Ancak zamanla bazı kişiler bu hizmeti paralı hâle getirmek istedi ve gelenlerden ücret alınmaya başlandı.
Rivayetin en çarpıcı bölümü de bundan sonra yaşandı. Bir sabah hamamın kapısında büyük bir yılan belirdi ve hiç kimsenin içeri girmesine izin vermedi. Bunun üzerine ücret uygulamasından hemen vazgeçildi. Para alınması durdurulunca yılan da ortadan kayboldu ve bir daha görülmedi.
Efsaneyi aktaran yaşlı kadının, kaynağa ilk gelen kurt için “Peygamberlerdendi” ifadesini kullandığı aktarılır. Bu söz, yöre halkının kurda sıradan bir hayvandan daha farklı anlam yüklediğini gösterirken Yılanlı Hamam efsanesini şifa, paylaşma ve manevi saygı etrafında şekillenen güçlü bir Kastamonu anlatısına dönüştürüyor.
