Kastamonu Üniversitesi ile Erciyes Üniversitesi akademisyenlerinin ortak çalışması sonucu geliştirilen hidrojen üretim yöntemi, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından patentle tescillendi. Yeni sistem, hidrojen üretim sürecini daha verimli hale getirmeyi ve özellikle katalizör kullanımından kaynaklanan bazı teknik sorunları azaltmayı hedefliyor.
Kastamonu Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Gökçe Didar Değermenci ile Erciyes Üniversitesi’nden Prof. Dr. İshak Efşin Kariper’in geliştirdiği çalışma, “Nd-Şartlandırma ile Ferromanyetik Biocar Katalizöründen Hidrojen Üretimi” adıyla tescil edildi.
Hidrojen üretim süresi yaklaşık yarıya indirildi
Patent konusu sistemde hidrojen üretiminde kullanılan özel katalizör, üretim öncesinde manyetik alan yardımıyla hazırlanıyor. Reaksiyon sırasında da mıknatıstan yararlanılması sayesinde katalizör parçacıklarının daha düzenli hareket etmesi ve birbirine yapışmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Gerçekleştirilen deneylerde yaklaşık 25 mililitre hidrojen üretimi için gereken sürenin 102 dakika seviyesinden 54 dakikaya kadar düşürülebildiği belirlendi. Böylece aynı miktardaki hidrojenin daha kısa sürede elde edilmesine yönelik önemli bir sonuç ortaya konuldu.
Çalışmanın bir diğer dikkat çeken yönünü ise üretimin yaklaşık 25 derece oda sıcaklığında gerçekleştirilebilmesi oluşturuyor.
Su ve sodyum borohidrür kullanıldı
Deney aşamasında hidrojen üretimi için su ve sodyum borohidrürden yararlanıldı. Yaklaşık 10 miligram katalizör ile 0,04 gram sodyum borohidrür kullanıldığında 25-26 mililitre civarında hidrojen elde edildi.
Sistemde görev yapan katalizörün karbon temelli, gözenekli bir yapı ile manyetik nano parçacıklardan meydana geldiği belirtildi. Bu yapı, katalizörün daha geniş bir yüzey alanına sahip olmasını sağlarken aynı zamanda manyetik alan aracılığıyla kontrol edilebilmesine imkan tanıyor.
Katalizördeki verim kaybının azaltılması hedefleniyor
Hidrojen üretiminde katalizör parçacıklarının zaman içinde birbirine yapışması ve gözeneklerin tıkanması, reaksiyon hızını düşüren sorunlar arasında bulunuyor. Geliştirilen manyetik yöntemle bu problemlerin etkisinin azaltılması ve üretimin daha kararlı şekilde sürdürülebilmesi hedefleniyor.
Patentli yöntemin laboratuvar çalışmalarıyla sınırlı kalmayıp ilerleyen dönemde farklı kullanım alanlarına uyarlanabileceği değerlendiriliyor. Taşınabilir enerji sistemleri, saha tipi hidrojen jeneratörleri, acil durumlarda hidrojen üretimi ve çeşitli teknolojik uygulamalar, sistemin potansiyel kullanım alanları arasında gösteriliyor.
Rektör Topal akademisyenleri tebrik etti
Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal da patent tesciline ilişkin değerlendirmesinde, üniversitenin bilimsel çalışmaların toplumsal faydaya dönüştürülmesine yönelik araştırmalarını sürdürdüğünü ifade etti.
Topal, çalışmayı geliştiren Doç. Dr. Gökçe Didar Değermenci ile Prof. Dr. İshak Efşin Kariper’i patent başarısından dolayı tebrik ederek akademisyenlere çalışmalarında başarılar diledi.
