Kastamonu Üniversitesi bünyesinde hazırlanan ve itfaiyecilerin maruz kaldığı mesleki sağlık risklerini bilimsel verilerle incelemeyi amaçlayan proje, TÜBİTAK tarafından desteklenmeye değer bulundu. Özellikle tehlikeli kimyasalların insan sağlığı üzerindeki etkilerini ele alan çalışma, yüksek risk grubunda yer alan itfaiyeciler için önemli bulgular ortaya koymayı hedefliyor.
PFAS Maruziyeti ve Sağlık Üzerindeki Etkileri İncelenecek
Bozkurt Meslek Yüksekokulu Mülkiyet Koruma ve Güvenlik Bölümü öğretim üyelerinden Dr. Öğretim Üyesi Nuray Demiralp’in yürütücülüğünü üstlendiği proje, “İtfaiyecilerde Mesleki Per- ve Polifloroalkil Madde (PFAS) Maruziyetinin Allostatik Yük Üzerindeki Etkisinde Kardiyorespiratuar Uygunluğun Moderatör Rolü” başlığını taşıyor. TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Programı kapsamında kabul edilen proje, itfaiyecilerin görev sırasında maruz kaldığı PFAS kimyasallarının uzun vadeli etkilerini analiz edecek.
PFAS olarak bilinen per- ve polifloroalkil maddeler, özellikle yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan ekipman ve köpüklerde bulunabiliyor. Bu maddelerin insan vücudunda birikerek çeşitli sağlık sorunlarına yol açabileceği biliniyor. Proje, bu riskleri bilimsel yöntemlerle ortaya koyarak alana önemli katkı sunmayı amaçlıyor.
Akademik İş Birliği ile Geniş Kapsamlı Çalışma
Araştırma ekibinde farklı üniversitelerden uzman isimler yer alıyor. Kocaeli Üniversitesi’nden Prof. Dr. Tayfun Şahin, Doç. Dr. Serpil Gerdan ve Dr. İnci Özdemir ile Ankara Üniversitesi’nden Dr. Ayşe Ütük projede araştırmacı olarak görev alırken, danışmanlık görevini Prof. Dr. Hürmüz Koç üstleniyor. Bu güçlü akademik iş birliği, projenin kapsamını ve bilimsel niteliğini artırıyor.
Fiziksel Uygunluk Koruyucu Olabilir mi?
Yaklaşık 12 ay sürecek ve 100 bin TL bütçeyle yürütülecek araştırma, “Fizyolojik Tampon Hipotezi” temelinde şekillendiriliyor. Bu yaklaşıma göre, kardiyorespiratuar uygunluğu yüksek olan bireylerde, PFAS maruziyetinin yol açtığı fizyolojik stresin daha düşük seviyelerde kalabileceği öne sürülüyor.
Bu kapsamda araştırma, yüksek VO2max değerine sahip itfaiyecilerin kimyasal maruziyete karşı daha dirençli olup olmadığını inceleyecek. Elde edilecek bulgular, fiziksel kondisyonun çevresel risklere karşı bir koruma mekanizması olup olmadığını netleştirebilir.
Sağlık Politikalarına Katkı Sağlaması Bekleniyor
Proje sonucunda elde edilecek verilerin, yalnızca itfaiyeciler için değil, benzer risklere maruz kalan diğer meslek grupları için de yol gösterici olması bekleniyor. Özellikle iş sağlığı ve güvenliği alanında yeni stratejilerin geliştirilmesine katkı sunması hedeflenen çalışma, koruyucu önlemlerin bilimsel temellere dayanarak yeniden şekillendirilmesine yardımcı olabilir.
Kastamonu Üniversitesi’nin bu önemli araştırması, mesleki sağlık risklerinin daha iyi anlaşılması ve çalışanların korunmasına yönelik politikaların güçlendirilmesi açısından dikkat çekici bir adım olarak öne çıkıyor.
