Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda fonların tasfiyesine ilişkin kanun teklifi kabul edildi. Düzenlemeyle tasfiye sürecinin yürütülmesi, yatırımcıların hak sahipliğinin belirlenmesi ve fon varlıklarından elde edilen gelirlerin dağıtılmasına ilişkin esaslar belirlendi.
Fonların tasfiyesinde yeni dönem
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen teklife göre, düzenleme kapsamındaki fonların tasfiye işlemleri Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) gözetim ve denetiminde, tasfiye ile görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütülecek.
SPK; fon varlıklarının belirlenmesi, nakde çevrilmesi, değerleme yöntemleri, fon pay sahiplerinin tespiti ve yatırımcılara yapılacak ara ve nihai ödemelerle ilgili usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.
Tasfiye işlemlerinde yatırımcıların menfaatlerinin korunması, fon varlıklarının değerinin gözetilmesi ve mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi amaçlanacak.
Fon varlıklarının satışına ilişkin esaslar belirlendi
Düzenlemeye göre, fon varlıklarının satışında piyasa koşulları ve yatırımcıların ortak menfaatleri dikkate alınacak. Borsada oluşan fiyatın varlığın gerçek değerini yansıtmadığı veya tasfiye sürecini geciktirdiği durumlarda SPK, belirli satış yöntemlerinin uygulanmasına ve geçici olarak farklı fiyat marjlarının kullanılmasına karar verebilecek.
Kurul ayrıca gerekli gördüğü durumlarda fon varlıklarının borsa dışında satılmasına da onay verebilecek. Satış yoluyla varlıkları edinen yatırımcılar için belirli bir süre boyunca borsada satış yapma veya satış sonucunu doğuracak işlemlerde bulunma kısıtlamaları getirilebilecek.
Yatırımcıların hak sahipliği kayıtlarla belirlenecek
Kanun teklifi, fon pay sahiplerinin kimliklerinin ve haklarının belirlenmesine ilişkin hükümler de içeriyor. Fon pay sahipliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtlarıyla karşılaştırılarak fon ve hesap bazında tespit edilecek.
MKK, Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, portföy yönetim şirketleri ve ilgili kamu kurumları, düzenlemenin uygulanması için talep edilen bilgi ve belgeleri yetkili kurumlara gecikmeksizin iletmekle yükümlü olacak. Kurumlar, özel mevzuatlarındaki gizlilik hükümlerini gerekçe göstererek bu bilgileri vermekten kaçınamayacak.
Düzenleme kapsamında, fonun temerrüde düşmesi veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen bazı TEFAS işlemlerinde payları bloke edilen yatırımcıların da fon pay sahibi olarak tasfiye kapsamına alınması öngörülüyor.
Yatırımcılara ara ödeme yapılabilecek
Teklifte, fon varlıklarının nakde çevrilmesinden elde edilen tutarın yatırımcıların hesaplanan alacaklarını karşılamaya yetmemesi durumunda uygulanacak hesaplama yöntemleri de düzenleniyor.
Buna göre yatırımcıların net yatırım tutarları, fona yaptıkları nakit girişleri ve fondan gerçekleştirdikleri nakit çıkışları dikkate alınarak hesaplanacak. Hesaplamada Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalamasının kıstelyevm yöntemiyle uygulanması öngörülüyor.
Ayrıca SPK tarafından belirlenen fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında olan yatırımcılara bu tutar kadar; 1 milyon TL ve üzerinde olan yatırımcılara ise en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilmesinin önü açılıyor. Ara ödemeler, ilgili düzenlemede belirtilen hesaplama ve fon değeri sınırlarına tabi olacak.
Bazı kişi ve kurumlara ödeme yapılmayacak
Düzenlemede piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığıyla ilgili hükümler de yer alıyor.
SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarla bağlantılı olarak söz konusu fiilleri işlediği veya fonlarla birlikte hareket ettiği Kurul tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara, ilgili fonların tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmaması öngörülüyor.
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen teklif, fonların tasfiye sürecine ve yatırımcı alacaklarının belirlenmesine ilişkin kapsamlı hükümler içeriyor. Düzenlemenin yürürlüğe girişine ilişkin ayrıntılar için kanunun Resmî Gazete'de yayımlanması ve yürürlük hükümlerinin takip edilmesi gerekiyor.
