Karadeniz Bölgesi’nde fındık başta olmak üzere birçok tarımsal ürüne zarar veren kahverengi kokarcaya karşı mücadelede yeni bir aşamaya geçildi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen Kahverengi Kokarca Eylem Planı kapsamında, 2026 yılı boyunca Türkiye genelinde toplam 1 milyon 650 bin samuray arısının doğaya salınacağı açıklandı.
Karadeniz’de Biyolojik Mücadelede Yeni Dönem
Özellikle fındık üretim alanlarında ciddi kayıplara neden olan kahverengi kokarcaya karşı yürütülen mücadelede; kimyasal, mekanik, biyoteknik ve biyolojik yöntemler birlikte uygulanıyor. Ancak uzmanlara göre en kalıcı çözümün biyolojik mücadele olduğu vurgulanıyor.
Bu kapsamda, zararlının doğal düşmanı olarak bilinen samuray arıları üretim merkezlerinde çoğaltılarak doğaya bırakılıyor.
350 Bin Arı Karadeniz’e Salınacak
Yetkililerin verdiği bilgilere göre, bu yıl yalnızca Karadeniz Bölgesi’nde 350 bin samuray arısı doğaya bırakılacak. Salımların ilk aşamasında 175 bin arının kısa süre içinde, kalan kısmının ise temmuz ayının ilk haftasında ekosisteme kazandırılacağı ifade edildi.
Geçtiğimiz yıl bölgede 300 bin samuray arısı salımı yapılmıştı.
Zararlının Yumurtalarına Doğal Müdahale
Sahada yapılan incelemelerde samuray arılarının kahverengi kokarca yumurtalarını parazitlediği ve zararlının çoğalmasını engellediği tespit edildi. Bu gelişme, biyolojik mücadelenin sahadaki başarısını güçlendiren önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Yetkililer, üreticilere de önemli bir uyarıda bulunarak kahverengi kokarca yumurtalarının kesinlikle ilaçlanmaması gerektiğini belirtti. Çünkü gri renge dönen bu yumurtaların samuray arıları tarafından parazitlenmiş olduğu ve faydalı böceklerin gelişimine katkı sağladığı ifade edildi.
Üretim Kapasitesi Katlandı
Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü verilerine göre samuray arısı üretimi son yıllarda büyük bir artış gösterdi. 2023 yılında 20 bin olan üretim, 2024’te 200 bine, geçtiğimiz yıl ise 1 milyon 200 bine ulaştı.
Bu yıl ise beş farklı araştırma enstitüsünün ortak çalışmasıyla üretim ve salım faaliyetleri yürütülüyor. Üretilen arıların 40 farklı ilde doğaya bırakılacağı belirtildi.
En Yoğun Salım Samsun ve Ordu’da
Planlamaya göre en yüksek salım 350 bin arı ile Samsun’da, 300 bin arı ile ise Ordu’da gerçekleştirilecek. Uygulamanın, kahverengi kokarca yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerde yoğunlaştırıldığı bildirildi.
Uzmanlardan “Kalıcı Çözüm” Vurgusu
Yetkililer, kimyasal yöntemlerin kısa vadeli sonuç verdiğini ancak uzun vadeli çözümün biyolojik mücadele ile mümkün olacağını vurguluyor. Kamu kurumları, yerel yönetimler ve üreticilerin ortak çalışmasıyla yürütülen bu sürecin, fındık başta olmak üzere birçok üründe yaşanan kayıpları azaltması hedefleniyor.
Uzmanlar, sahada elde edilen ilk sonuçların umut verici olduğunu ve biyolojik mücadelenin önümüzdeki yıllarda daha da etkili hale geleceğini ifade ediyor.
