Türkiye, yapay zekâ teknolojilerinin kamu hizmetlerinde daha güvenli, bilinçli ve etkili kullanılabilmesi için kapsamlı bir dönüşüm sürecine hazırlanıyor. Planlanan uygulamayla kamu kurumlarında görev yapan personelin temel yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi alması zorunlu hâle getirilecek.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı doğrultusunda gerçekleştirilecek eğitimler, e-öğrenme yöntemiyle personele sunulacak. Programla kamu çalışanlarının yalnızca yapay zekâ araçlarını kullanması değil, bu teknolojilerin taşıdığı riskler konusunda da bilinçlenmesi hedefleniyor.
Eğitimlerde hangi konular anlatılacak?
Kamu personeline yönelik eğitim programında yapay zekânın temel kavramları, çalışma biçimi ve kullanım alanları ele alınacak. Üretken yapay zekâ araçlarından görev sırasında nasıl yararlanılabileceği, bu sistemlere hangi bilgilerin girilmemesi gerektiği ve oluşturulan içeriklerin nasıl kontrol edileceği anlatılacak.
Kişisel verilerin korunması, kurumsal bilgilerin güvenliği, yanlış bilgiyle mücadele, derin sahte içeriklerin tespit edilmesi ve etik kullanım ilkeleri de eğitim programının önemli başlıkları arasında yer alacak.
Çalışanlara genel eğitimin yanı sıra görev ve sorumluluk alanlarına göre hazırlanan kısa uygulama modülleri de verilecek. Böylece her personelin kendi çalışma alanında karşılaşabileceği ihtiyaçlara yönelik bilgi edinmesi sağlanacak.
Eğitimlere katılım ve başarı takip edilecek
Yapay zekâ eğitimleri, kamu kurumlarının insan kaynakları sistemleri üzerinden zorunlu tutulacak. Personelin eğitim programına katılıp katılmadığı ve bütün modülleri tamamlayıp tamamlamadığı kurumlar tarafından izlenecek.
Takip sistemi yalnızca katılım bilgisiyle sınırlı kalmayacak. Kamu çalışanlarının ölçme ve değerlendirme çalışmalarında gösterdiği başarı düzeyi de düzenli olarak kayıt altına alınacak. Böylece eğitimlerin çalışanların bilgi ve becerilerine ne ölçüde katkı sağladığı görülebilecek.
Başarılı personele mikro sertifika verilecek
Eğitim programını tamamlayan kamu çalışanları, ölçme ve değerlendirme sürecine alınacak. Belirlenen yeterlilikleri karşılayan personele, kazandığı temel yetkinlikleri gösteren seviye bazlı mikro sertifikalar verilecek.
Mikro sertifika uygulamasıyla çalışanların yapay zekâ konusundaki bilgi düzeylerinin görünür hâle getirilmesi amaçlanıyor. Personelin ilerleyen dönemlerde daha kapsamlı veya görevine özel eğitim programlarına katılabilmesinin de önü açılacak.
Kurumlarda yapay zekâdan sorumlu yönetici olacak
Kamudaki yapay zekâ dönüşümünün düzenli şekilde yürütülebilmesi için kurumlarda bu alandan sorumlu birim amiri veya doğrudan başkana bağlı üst düzey yönetici görevlendirilecek.
Görevlendirilen yönetici, kurum içerisinde geliştirilen yapay zekâ projeleri ile uygulamalarından oluşan portföyü yönetecek. Çalışmaların hangi aşamada bulunduğunu takip edecek ve ortaya çıkan sonuçları belirli aralıklarla raporlayacak.
Kurumlardaki dönüşümün “tara, pilotla, ölçekle” anlayışıyla yürütülmesi planlanıyor. Öncelikle yapay zekâ kullanılabilecek hizmet ve çalışma alanları belirlenecek. Ardından uygun görülen alanlarda küçük çaplı pilot uygulamalar başlatılacak. Başarı sağlayan projeler ise daha geniş birimlere yayılacak.
Kurumlara üç yıllık yol haritası hazırlanacak
Yapay zekâdan sorumlu yöneticilerin görevlendirilmesinin ardından kamu kurumlarına hazırlık süresi verilecek. Bütün kurumlar, 12 hafta içerisinde üç yıllık “Yapay Zekâ Yol Haritası” ile yıllık hedeflerini oluşturacak.
Hazırlanacak yol haritalarında kurumların öncelikli ihtiyaçları, yapay zekânın kullanılabileceği alanlar, planlanan pilot çalışmalar ve ulaşılması hedeflenen sonuçlar yer alacak.
Her bakanlık bünyesinde yapay zekâdan yararlanılabilecek alanlar sistemli biçimde taranacak. Yüksek potansiyel taşıyan alanlarda hızlı pilot uygulamalar devreye alınacak. Belirlenen başarı eşiğini geçen projelerin 6 ila 12 ay içerisinde ölçeklendirilmesi hedeflenecek.
Kamu alımlarında teknogirişim belgesi öne çıkacak
Pilot çalışmalar ve ilk ölçekli uygulamalar için küçük ve orta hacimli alımlara öncelik verilmesi planlanıyor. Yapay zekâ projelerine yönelik kamu ihalelerine veya alım süreçlerine katılacak girişimlerin teknogirişim belgesine sahip olması esas alınacak.
Bu uygulamayla kamu hizmetlerinde yenilikçi teknolojilerin kullanılmasının yanı sıra yerli teknoloji girişimlerinin desteklenmesi de amaçlanıyor. Eğitim, sertifikalandırma, yönetici görevlendirmesi ve kurumsal yol haritalarından oluşan dönüşümün, yapay zekânın kamuda kontrollü ve güvenli şekilde yaygınlaşmasına katkı sunması bekleniyor.
